การประเมินพื้นที่เสี่ยงโรคพิษสุนัขบ้าบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์ จังหวัดตาก ปี พ.ศ. 2558

ผู้แต่ง

  • ชำนาญ ปินนา สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก
  • สุชาติ มูลสวัสดิ์ สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดตาก
  • สมศรี คำภีระ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก
  • ศรัณยา บุรารักษ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก
  • คณิศร มณเฑียรทอง เทศบาลตำบลท่าสายลวด

DOI:

https://doi.org/10.14456/dcj.2015.8

คำสำคัญ:

ประเมินพื้นที่เสี่ยง, เครือข่ายเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า, ชายแดนไทย-เมียนมาร์, สุขภาพหนึ่งเดียว

บทคัดย่อ

การเสริมสร้างความเข้มแข็งงานด้านการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ โดยเฉพาะบริเวณชายแดนติดประเทศเพื่อนบ้าน นับว่ามีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีระบบเฝ้าระวังโรคอย่างเข้มแข็งและต่อเนื่องของเครือข่าย โดยจังหวัดตากได้นำหลักการทำงานภายใต้กลยุทธ์การดำเนินงานของเครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียว มาใช้ในการขับเคลื่อนเพื่อพัฒนาศักยภาพการเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้าบริเวณชายแดน โดยยึดตามข้อตกลงระหว่างประเทศคือ การกำจัดโรคพิษสุนัขบ้าให้หมดไปภายในปี พ.ศ. 2563 การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินพื้นที่เสี่ยงโรคพิษสุนัขบ้าบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์ จังหวัดตาก วิธีการศึกษา ได้รวบรวมข้อมูลผลการดำเนินงานของเครือข่ายเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพ ได้แก่ รายงานการสำรวจข้อมูลประชากรสัตว์เลี้ยง รายงานการฉีดวัคซีนแก่สัตว์เลี้ยง ข้อมูลจากการนิเทศงานและข้อสรุปจากที่ประชุม โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า สถานการณ์โรคพิษสุนัขบ้าในคนของจังหวัดตากยังมีผู้ป่วยตายเกือบทุกปี ส่วนใหญ่เป็นคนต่างชาติ โดยติดเชื้อมาจากฝั่งประเทศเมียนมาร์ แสดงให้เห็นว่าบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์ มีความเสี่ยงต่อการแพร่ระบาดของโรคพิษสุนัขบ้าทั้งในคนและในสัตว์ ผลงานความครอบคลุมการให้วัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าแก่สัตว์เลี้ยงในภาพรวมทั้งจังหวัดร้อยละ 69.6 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80.0 ผลประเมินตามเกณฑ์การสร้างพื้นที่ ปลอดโรคพิษสุนัขบ้าเป็นรายตำบลพบว่า ทุกตำบลไม่มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้าต่อเนื่องกันมากกว่า 2 ปี รวมทั้งตัวอย่างหัวสัตว์ที่ส่งตรวจไม่พบเชื้อมากกว่า 2 ปีติดต่อกัน ผลการดำเนินงานขึ้นทะเบียนสัตว์เลี้ยงและการฉีดวัคซีนให้สัตว์เลี้ยงในปี พ.ศ. 2558 พบว่า มีปัญหาอุปสรรคจากการบริหารจัดการ ซึ่งไม่สามารถจัดหาวัคซีนเพื่อใช้ในการดำเนินงานได้ เพื่อลดความเสี่ยงจากโรคพิษสุนัขบ้าและเร่งรัดการสร้างพื้นที่ปลอดโรค หน่วยงานเครือข่ายควรรณรงค์ให้ประชาชนมีความร่วมมือ โดยนำสัตว์เลี้ยงไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าอย่างต่อเนื่องทุกปี และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรออกเทศบัญญัติหรือข้อบังคับ เพื่อควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ โดยเฉพาะสุนัขที่ไม่มีเจ้าของ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

1. สำนักระบาดวิทยา. Disease surveillance (report 506) [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 10 ส.ค. 2558]. แหล่งข้อมูล: http://203.157.15.110/boe/home.php

2. กรมปศุสัตว์. ระบบสารสนเทศเพื่อการเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 10 ส.ค. 2558]. แหล่งข้อมูล: http://www.thairabies.net/trn/ InformationDetail.aspx?ID=54

3. สำนักโรคติดต่อทั่วไป. ระบบรายงานผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 10 ส.ค. 2558]. แหล่งข้อมูล: http://r36.ddc.moph.go.th/r36/home

4. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข, กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. หลักเกณฑ์การสร้างพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2552.

5. ศูนย์บริหารกฎหมายสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2557.

6. Tenzin. Ward MP. Review of rabies epidemiology and control in South, South East and East Asia: past, present and prospects for elimination. Zoonoses Public Health 2012;59:451-67.

7. Wells CW. The control of rabies in Malaya through compulsory mass vaccination of dogs. Bull World Health Organ 1954;10:731-42.

8. Shahirudin S. Rabies in animals in Malaysia. In: Dodet B, Meslin FX, editors. Rabies control in Asia: Proceedings of the fourth international symposium, 5-9 March, 2001, Hanoi, Vietnam. Paris: John Libbey Eurotext; 2001: p. 223-7.

9. M. J. Day, U. Karkare, R. D. Schultz, R. Squires, H. Tsujimoto. Recommendations on vaccination for Asian small animal practitioners: a report of the WSAVA vaccination. Journal of Small Animal Practice 2015;56:77-95.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-12-2015

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ปินนา ช, มูลสวัสดิ์ ส, คำภีระ ส, บุรารักษ์ ศ, มณเฑียรทอง ค. การประเมินพื้นที่เสี่ยงโรคพิษสุนัขบ้าบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์ จังหวัดตาก ปี พ.ศ. 2558. Dis Control J [อินเทอร์เน็ต]. 31 ธันวาคม 2015 [อ้างถึง 4 กุมภาพันธ์ 2026];41(4):320-8. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/DCJ/article/view/153661

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ