ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อมาลาเรียที่เป็นโรคประจำถิ่นในจังหวัดราชบุรี ปี พ.ศ. 2558
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2017.8คำสำคัญ:
การติดเชื้อมาลาเรีย, ปัจจัยเสี่ยง, โรคประจำถิ่นบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ การติดเชื้อมาลาเรียของประชาชนในจังหวัดราชบุรี กลุ่มตัวอย่างคือ ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป ที่อาศัยอยู่ในจังหวัด ราชบุรี จำนวน 440 คน แบ่งเป็นกลุ่มผู้ติดเชื้อมาลาเรีย ในช่วงวันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2558 และ กลุ่มผู้ไม่ติดเชื้อมาลาเรีย จำนวนกลุ่มละ 220 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์หาความ สัมพันธ์กับการติดเชื้อมาลาเรียด้วย multiple conditional logistic regression และนำเสนอด้วยค่า OR และช่วงความ เชื่อมั่น 95% ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อมาลาเรียอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การ ไม่ได้รับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับโรคมาลาเรีย (ORadj = 2.15, 95% CI: 1.052-4.408) การอาศัยอยู่ในพื้นที่ต่ำกว่า 16 ปี (ORadj = 2.96, 95% CI: 1.254-6.978) สถานที่ทำงานอยู่ในป่าหรือสวน และใกล้แหล่งน้ำ (ORadj = 4.06, 95% CI: 1.812-9.087) พฤติกรรมการไม่นอนในมุ้งหรือนอนเป็นบางครั้ง (ORadj = 2.39, 95% CI: 1.146- 4.986) การพักค้างคืนในป่าหรือสวน และใกล้แหล่งน้ำ (ORadj = 3.45, 95% CI: 1.672-7.102) การไม่ฉีดพ่น สารเคมีตามผนังบ้าน (ORadj = 2.76, 95% CI: 1.118-6.821) และการขับถ่ายนอกบ้านหรือในป่าหรือสวน และใกล้แหล่งน้ำเป็นประจำ (ORadj = 3.47, 95% CI: 1.787-6.740) ส่วนความรู้และการรับรู้เกี่ยวกับโรคมาลาเรีย ไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการติดเชื้อมาลาเรีย (ORadj = 1.70, 95% CI: 0.930-3.098) ข้อเสนอแนะที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้ควรมีการจัดระบบเฝ้าระวังเชิงรุกโดยให้ทีมเครือข่ายในระดับหมู่บ้าน ในการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงที่เดินทางเข้า-ออกประเทศพม่าหรือพักค้างคืนในพื้นที่เสี่ยง และการส่งเสริมให้ประชาชน ใช้มุ้งชุบสารเคมีหรือมุ้งคลุมเปลร่วมกับการใช้ยาทากันยุงเมื่อต้องไปขับถ่ายนอกบ้าน การจัดบริการฉีดพ่นสารเคมี ตามผนังบ้าน และการจัดทำสื่อให้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับโรคมาลาเรียเป็นภาษาท้องถิ่น โดยมีการพัฒนาเครือข่าย อาสาสมัครต่างด้าวเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้เรื่องโรคมาลาเรีย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. ยงยุทธ ยุทธวงศ์, ศิรศักดิ์ เทพาคำ, ศศิธร เทศน์ อรรถภาคย์. มาลาเรียภัยมืดที่โลกลืม. กรุงเทพ มหานคร: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แห่งชาติ; 2546.
3. World Health Organization. World malaria report 2015. France: World Health Organization; 2015.
4. พัชนา เฮ้งบริบูรณ์พงศ์, ชัชวาล จันทรวิจิตร, ไพจิตร ปวะบุตร, ณรงค์ศักดิ์ หนูสอน, ทวีศักดิ์ ศิริ ไพบูลย์, อรพิน กฤษณเกรียงไกร. พฤติกรรมการ ป้องกันตนเองจากโรคมาลาเรียของแรงงานต่างด้าว ในเขตชายแดนไทย-พม่า. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา 2550;2:137-45.
5. สำนักระบาดวิทยา. สรุปรายงานการเฝ้าระวังทาง ระบาดวิทยา ประจำปี 2558 [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 22 มี.ค. 2559]. แหล่งข้อมูล: http:// www.boe.moph.go.th/Annual/AESR2015/in¬dex.php
6. รุ่งระวี ทิพย์มนตรี, นารถลดา ขันธิกุล. ความรู้เรื่อง ไข้มาลาเรียสำหรับอาสาสมัครสาธารณสุข. นนทบุรี: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2555.
7. สุภาวดี พวงสมบัติ, นพรัตน์ มงคลางกูร, ชำนาญ ปินนา. หลักสูตรอบรมวิทยากรเพื่อการยับยั้งการแพร่เชื้อ มาลาเรียสำหรับทีม SRRT ระดับตำบล. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทย; 2557.
8. World Health Organization. Achieving the malaria MDG target: reversing the incidence of malaria 2000-2015. France: World Health Organization; 2015.
9. สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง. ยุทธศาสตร์การกำจัด โรคมาลาเรีย พ.ศ. 2560-2569 [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 22 มี.ค. 2559]. แหล่งข้อมูล: http:// www.thaivbd.org/n/projects/download/128
10. Schlesselman J. Case-control studies. New York: Oxford University; 1982.
11. จตุพร พงศ์ศิริ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการ ติดเชื้อไข้มาลาเรียของประชาชนในชุมชนพื้นที่ ชายแดน ไทย-พม่า อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตร มหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2551. 65 หน้า.
12. Hsieh FY, Bloch DA, Larsen MD. A simple method of sample size calculation for linear and logistic regression. Stat Med 1998;17:1623- 34.
13. Kesteman T, Rafalimanantsoa SA, Razafiman¬dimby H, Rasamimanana HH, Raharimanga V, Ramarosandratana B, et al. Multiple causes of an unexpected malaria outbreak in a high-trans¬mission area in Madagascar. Malar J 2016;15:57.
14. Prathiba M, Silva D, Marshall JM. Factors contributing to urban malaria transmission in sub-saharan Africa: a systematic review. J Trop Med 2012;doi:10.1155/2012/819563.
15. Kreerat P. Risk factors associated with malaria infection: a study in Sukhirin District, Narathi¬was Province [dissertation]. Bangkok: Mahidol University; 2004. 67 p.
16. อัญชลี แนวราช. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อพฤติกรรมการ ป้องกันโรคมาลาเรียของตำรวจตระเวนชายแดนที่ 34 จังหวัดตาก [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร มหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ; 2550. 131 หน้า.
17. Inchana W, Kamchoo K, Wetasin K. Factors as¬sociated with malaria infection in Vibhavadi District, Surat Thani Province, southern Thai¬land. J Trop Med Parasitol 2013;36:49-57.
18. เกษณี กลัดพ่วง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิด โรคมาลาเรียในประชากรต่างด้าวที่มีการย้ายถิ่น [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2545. 149 หน้า.
19. รุ้งลาวัลย์ เจษฎาฐิติกุล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ การป่วยเป็นโรคมาลาเรียของประชาชนในอำเภอ สวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยา ศาสตรมหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยศรี นครินทรวิโรฒ; 2546. 159 หน้า.
20. อริศรา เจริญปัญญาเนตร. การแพร่ระบาดและการ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงของโรคมาลาเรียบริเวณชายแดน ไทย-พม่า ในอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน [วิทยานิพนธ์ ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2544. 237 หน้า.
21. Ernst KC, Lindblade KA, Koech D, Sumba PO, Kuwuor DO, John CC, et al. Environmental, socio-demographic and behavioural determinants of malaria risk in the western Kenyan highlands: a case-control study. Trop Med Int Health 2009;14:1258-65.
22. Haque U, Magalhães RJS, Mitra D, Kolivras KN, Schmidt WP, Glass GE, et al. The role of age, ethnicity and environmental factors in modulating malaria risk in Rajasthali, Bangladesh. Malar J 2011;10:367-73.
23. รัศมี ศรีชื่น. ปัจจัยเสี่ยงของการติดเชื้อมาลาเรียใน พื้นที่ชายแดนไทย-สหภาพเมียนมาร์ จังหวัดระนอง [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2548. 94 หน้า.
24. ประมวล สะภา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการป่วย ด้วยโรคมาลาเรียในพื้นที่อำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์ ระหว่างปี 2555-2557 [วิทยานิพนธ์ ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2559. 120 หน้า.
25. ประยุทธ สุดาทิพย์. ปัจจัยเสี่ยงของการป่วยเป็นไข้ มาลาเรียชนิดพลาสโมเดียมฟัลซิปารัมซ้ำในผู้ป่วย มาลาเรียที่มารับการรักษา ณ มาลาเรียคลินิก [วิทยา นิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพ มหานคร: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2541. 80 หน้า.
26. Alemu A, Tsegaye W, Golassa L, Abebe G. Urban malaria and associated risk factors in Jimma town, south-west Ethiopia. Malar J 2011;10:173-82.
27. Ayele DG, Zewotir TT, Mwambi HG. Preva¬lence and risk factors of malaria in Ethiopia. Malar J 2012;11:195-203.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
