อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงของภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรกที่คลอดในโรงพยาบาลประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

ภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรก เป็นสาเหตุหนึ่งของการตายและพิการที่สำคัญในทารกแรกเกิด ซึ่งมักมีอาการและอาการแสดงที่ไม่ชัดเจน วัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้ เพื่อศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรกในโรงพยาบาลประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ในระหว่างปี 2555-2558 โดยใช้รูปแบบการศึกษาแบบ unmatched case control study แสดงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสี่ยงกับการเกิดโรคด้วย odds ratio (95% CI) และ adjusted odds ratio (95% CI) ใน multivariate analysis ผลการศึกษาพบว่า เด็กทารกแรกเกิดที่คลอดในโรงพยาบาลประโคนชัยในปี 2555-2558 มีจำนวนทั้งสิ้น 1,919 คน ในจำนวนนี้พบเด็กแรกเกิดที่มีภาวะติดเชื้อระยะแรก จำนวน 107 คน อัตราส่วนเด็กชายต่อหญิง คิดเป็น 1:1.27 และไม่พบผู้ป่วยเสียชีวิต อุบัติการณ์ภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรกเท่ากับ 55.80 ต่อทารกมีชีพ 1,000 คน ช่วงอายุมารดาของทารกแรกเกิดที่มีภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรก อยู่ที่ช่วงอายุ 20-35 ปี มากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 74.10 ตามด้วยช่วงอายุ <20 ปี และช่วงอายุ >35 ปี เท่ากับร้อยละ 19.00 และ 6.90 ตามลำดับ ลำดับของการตั้งครรภ์พบว่า ส่วนใหญ่แล้วทารกแรกเกิดที่มีภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรก เป็นการตั้งครรภ์ในครรภ์แรกมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 46.20 ตามด้วยการตั้งครรภ์ในลำดับครรภ์ที่ 2 การตั้งครรภ์ในลำดับครรภ์ที่ 3 และการตั้งครรภ์ในลำดับครรภ์ที่ 4 เท่ากับร้อยละ 32.30, 14.60 และ 6.90 ตามลำดับ อาการแสดงที่พบมากที่สุดคือ ไข้ คิดเป็นร้อยละ 50.80 ตามด้วยอาการเหลือง, อุณหภูมิร่างกายต่ำ, ภาวะแทรกซ้อนทางเดินหายใจ, อัตราการหายใจเร็วมากกว่า 60 ครั้งต่อนาที และถ่ายเหลว เท่ากับร้อยละ 27.10, 11.90, 8.50, 8.50 และ 6.80 ตามลำดับ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะแรกมี 2 ปัจจัย ได้แก่ ทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม (OR = 4.38, 95% CI = 1.59-12.03) และมีภาวะแทรกซ้อนของระบบทางเดินหายใจ (OR = 12.60, 95% CI = 1.69-305.92) แต่ปัจจัยเสี่ยงที่พบว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในการวิเคราะห์ multivariate analysis เพียงปัจจัยเดียวคือ ทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม (adjusted OR = 4.52, 95% CI = 1.56-13.04) สาเหตุอาจเนื่องมาจากทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม อาจมีการเจริญเติบโตของร่างกายและภูมิคุ้มกันน้อยกว่าเด็กทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิดที่อยู่ในเกณฑ์ปกติ จึงเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายกว่า