ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตของผู้ป่วยปอดอักเสบติดเชื้อที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลนครพนม - บุตรวร, ณรงค์เดช (วารสารโรงพยาบาลนครพนม, 2022)
วัตถุประสงค์ : โรคปอดอักเสบติดเชื้อเป็นโรคที่เป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขทั่วโลกรวมทั้งของโรงพยาบาลนครพนม และยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญหนึ่งใน 10 สาเหตุการเสียชีวิตซึ่งสอดคล้องกับสถิติของประเทศและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสียชีวิตของผู้ป่วยปอดอักเสบติดเชื้อที่เข้ารับการรักษาในที่โรงพยาบาลนครพนม และวัตถุประสงค์รองเพื่อศึกษาจำนวน, อัตราการเสียชีวิต, ลักษณะของผู้ป่วย, อาการและอาการแสดง, ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ, ภาวะแทรกซ้อน, สาเหตุการตาย และผลเพาะเชื้อของจากเสมหะและเลือดของผู้ป่วย วัสดุและวิธีการศึกษา : การวิจัยเชิงสาเหตุ (Etiognostic research) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลแบบย้อนหลัง (Retrospective case control study) จากเวชระเบียนผู้ป่วยในอิเล็กทรอนิกส์ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลนครพนมด้วยโรคปอดอักเสบติดเชื้อตั้งแต่วันที่ 01 มกราคม พ.ศ.2562 – 31 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ผลการศึกษา : ผู้ป่วยโรคปอดอักเสบติดเชื้อ 1,006 คน อายุเฉลี่ย 63.8 ปี เพศชายร้อยละ 65.61 เป็นผู้ป่วยที่ส่งตัวจากโรงพยาบาลชุมชนมารักษาต่อร้อยละ 59.44 เป็นปอดอักเสบติดเชื้อชุมชนร้อยละ 87.67 ปอดอักเสบติดเชื้อรุนแรงร้อยละ 66.70 รับรักษาที่หอผู้ป่วยอายุรกรรมร้อยละ 94.53 พบว่ามีผู้ป่วยเสียชีวิต 355 คน (ร้อยละ 35.29) สาเหตุการเสียชีวิตจากภาวะช็อก (ร้อยละ 55.77), ภาวะพร่องออกซิเจน (ร้อยละ 34.08) และภาวะหัวใจหยุดเต้นฉับพลัน (ร้อยละ 10.14) ตามลำดับ เมื่อนำปัจจัยต่าง ๆ มาวิเคราะห์แบบ Multivariable logistic regression พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยปอดอักเสบติดเชื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.05) ได้แก่ ผู้ป่วยที่ส่งตัวจากโรงพยาบาลชุมชนมารักษาต่อ, ระดับECOG > 2, เม็ดเลือดขาว < 4,000 cell/mm3, ระดับซีรั่มแลคเตต ≥ 4 mmol/l ,กลุ่มปอดอักเสบติดเชื้อรุนแรง, การใช้เครื่องช่วยหายใจ, การได้รับยากระตุ้นความดันโลหิต, การเข้ารักษาในหอผู้ป่วยวิกฤติ, กลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ ภาวะหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน, ช็อกเหตุพิษติดเชื้อ, ภาวะไตวายเฉียบพลัน, ภาวะหายใจลำบากเฉียบพลัน ข้อสรุป : โรคปอดอักเสบติดเชื้อเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลนครพนม จากผลการศึกษาปัจจัยต่าง ๆ ที่มีความสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยปอดอักเสบติดเชื้อที่มีนัยสำคัญดังกล่าวข้างต้น ซึ่งจะช่วยในการประเมินผู้ป่วยแรกรับและให้การรักษาที่เหมาะสม เพื่อลดความรุนแรงของโรค ป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน และลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยลงได้