การเปรียบเทียบผลการรักษานิ่วไตที่มีขนาดมากกว่า 2 เซนติเมตร ระหว่างการส่องกล้อง ผ่านท่อไตชนิดโค้งงอร่วมกับการใช้เลเซอร์สลายนิ่วและการส่องกล้องผ่านรูเจาะผิวหนัง  ในโรงพยาบาลนครพนม

นรินทร์   มณีรัตน์

ผู้แต่ง

นรินทร์ มณีรัตน์ โรงพยาบาลนครพนม

คำสำคัญ:

นิ่วในไต, การส่องกล้องผ่านท่อไตชนิดโค้งงอร่วมกับการใช้เลเซอร์สลายนิ่ว, การส่องกล้องผ่านรูเจาะผิวหนัง, อัตราการปลอดนิ่วไต, ภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดนิ่วไต

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลการรักษาระหว่างการผ่าตัดด้วยวิธี PCNL และ RIRS ในผู้ป่วยนิ่วในไตขนาดมากกว่า 2 เซนติเมตร ในโรงพยาบาลนครพนม

วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบย้อนหลังเชิงวิเคราะห์ (retrospective cohort study) ในผู้ป่วยนิ่วในไตขนาดมากกว่า 2 เซนติเมตร จำนวน 111 ราย ที่ได้รับการรักษาในโรงพยาบาลนครพนม ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2565 ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2568 แบ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดด้วยวิธี PCNL จำนวน 52 ราย และกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดแบบ RIRS จำนวน 59 ราย เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนและฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ รวบรวมข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วย ลักษณะนิ่ว ผลลัพธ์ของการรักษา และภาวะแทรกซ้อนหลังการรักษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติที่เหมาะสม รวมถึงการวิเคราะห์ logistic regression เพื่อหาปัจจัยที่สัมพันธ์กับอัตราการปลอดนิ่วและภาวะแทรกซ้อน

ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดด้วยวิธี PCNL มีขนาดนิ่วใหญ่กว่ากลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดด้วยวิธี RIRS อย่างมีนัยสำคัญ (3.63 เทียบกับ 2.5 เซนติเมตร, p < 0.001) แม้อัตราการปลอดนิ่วโดยรวมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างสองกลุ่ม (ร้อยละ 48.08 เทียบกับร้อยละ 44.07, p = 0.706) แต่เมื่อวิเคราะห์แบบพหุตัวแปร พบว่า กลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดด้วยวิธี PCNL มีความสัมพันธ์กับโอกาสปลอดนิ่วที่สูงกว่า RIRS อย่างมีนัยสำคัญ (adjusted OR 3.89, 95% CI 1.39–10.86, p = 0.009) ขณะที่ขนาดนิ่วที่ใหญ่ขึ้นและนิ่วที่ตำแหน่งขั้วล่างของไตสัมพันธ์กับอัตราการปลอดนิ่วที่ลดลง แต่กลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดด้วยวิธี PCNL มีระยะเวลาในการผ่าตัดนานกว่า มีการเสียเลือดมากกว่า และมีภาวะแทรกซ้อนโดยรวมสูงกว่ากลุ่ม RIRS อย่างมีนัยสำคัญ (ร้อยละ 69.23 เทียบกับร้อยละ 13.56, p < 0.001) โดย PCNL และโรคเบาหวานเป็นปัจจัยอิสระที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อน

ข้อสรุป: RIRS เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและมีความรุกรานน้อยกว่า (less invasive) โดยมีการเสียเลือดและภาวะแทรกซ้อนต่ำกว่า ขณะที่ PCNL มีความสัมพันธ์กับโอกาสปลอดนิ่วที่สูงกว่าเมื่อวิเคราะห์หลังควบคุมปัจจัยกวน ดังนั้นการเลือกวิธีการรักษาควรพิจารณาตามลักษณะนิ่วและปัจจัยของผู้ป่วยแต่ละราย

เอกสารอ้างอิง

Ramello A, Vitale C, Marangella M. Epidemiology of nephrolithiasis. Journal of nephrology. 2000;13 Suppl 3:S45-50.

Yanagawa M, Kawamura J, Onishi T, Soga N, Kameda K, Sriboonlue P, et al. Incidence of urolithiasis in northeast Thailand. International journal of urology : official journal of the Japanese Urological Association. 1997;4(6):537-40.

Wang L. Percutaneous Nephrolithotomy or Retrograde Intrarenal Surgery with Flexible Ureteroscopes? A Systematic Review and Meta-Analysis of The Management of Renal Stones Larger Than 2 cm. Annals of Urology & Nephrology. 2024;4.

Suraci PP, Fuschi A, Sequi MB, Valenzi FM, Antonioni A, Rera OA, et al. Comparison Between RIRS and Mini-PCNL in the Treatment of Kidney Stones Exceeding 15 mm: Outcome Evaluation and Cost Analysis. Journal of Clinical Medicine. 2026;15(1):177.

Skolarikos A, Geraghty R, Somani B, Tailly T, Jung H, Neisius A, et al. European Association of Urology Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Urolithiasis. European urology. 2025;88(1):64-75.

Kang SK, Cho KS, Kang DH, Jung HD, Kwon JK, Lee JY. Systematic review and meta-analysis to compare success rates of retrograde intrarenal surgery versus percutaneous nephrolithotomy for renal stones >2 cm: An update. Medicine. 2017;96(49):e9119.

Naeem Z, Tabasum P, Mustajab M, Abid A, Khawaja MA, Ramzan H, et al. Percutaneous nephrolithotomy versus retrograde intrarenal surgery: a systematic review and meta-analysis of stone-free rates and complication profiles. International urology and nephrology. 2026;58(2):407-31.

Nualyong C, Sathidmangkang S, Woranisarakul V, Taweemonkongsap T, Chotikawanich E. Comparison of the outcomes for retrograde intrarenal surgery (RIRS) and percutaneous nephrolithotomy (PCNL) in the treatment of renal stones more than 2 centimeters. Insight Urology. 2019;40(1):9-14.

Osman MM, Alfano Y, Kamp S, Haecker A, Alken P, Michel MS, et al. 5-year-follow-up of patients with clinically insignificant residual fragments after extracorporeal shockwave lithotripsy. European urology. 2005;47(6):860-4.

Tefekli A, Ali Karadag M, Tepeler K, Sari E, Berberoglu Y, Baykal M, et al. Classification of percutaneous nephrolithotomy complications using the modified clavien grading system: looking for a standard. European urology. 2008;53(1):184-90.

Oguz U, Resorlu B, Ozyuvali E, Bozkurt OF, Senocak C, Unsal A. Categorizing intraoperative complications of retrograde intrarenal surgery. Urologia internationalis. 2014;92(2):164-8.

Gutierrez J, Smith A, Geavlete P, Shah H, Kural AR, de Sio M, et al. Urinary tract infections and post-operative fever in percutaneous nephrolithotomy. World journal of urology. 2013;31(5):1135-40.

Cindolo L, Castellan P, Scoffone CM, Cracco CM, Celia A, Paccaduscio A, et al. Mortality and flexible ureteroscopy: analysis of six cases. World journal of urology. 2016;34(3):305-10.

Shein-Chung Chow HW, Jun Shao. Sample Size Calculations in Clinical Research. Edition n, editor. New York: Chapman and Hall/CRC; 2007.

Bryniarski P, Paradysz A, Zyczkowski M, Kupilas A, Nowakowski K, Bogacki R. A randomized controlled study to analyze the safety and efficacy of percutaneous nephrolithotripsy and retrograde intrarenal surgery in the management of renal stones more than 2 cm in diameter. Journal of endourology. 2012;26(1):52-7.

Chung DY, Kang DH, Cho KS, Jeong WS, Jung HD, Kwon JK, et al. Comparison of stone-free rates following shock wave lithotripsy, percutaneous nephrolithotomy, and retrograde intrarenal surgery for treatment of renal stones: A systematic review and network meta-analysis. PloS one. 2019;14(2):e0211316.

Türk C, Petřík A, Sarica K, Seitz C, Skolarikos A, Straub M, et al. EAU Guidelines on Diagnosis and Conservative Management of Urolithiasis. European urology. 2016;69(3):468-74.