วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ

ความสุขในการทำงานและความต้องการกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาวะของบุคลากร มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี

วรรณี เดียวอิศเรศ, ทรงศักดิ์ มิ่มกระโทก, นภาพร เหลืองมงคลชัย, ตรรกพร สุขเกษม — Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินและเปรียบเทียบความสุขในการทำงานและความต้องการ กิจกรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาวะของบุคลากรสายวิชาการและสายสนับสนุน มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรสายวิชาการ จำนวน 200 คน และบุคลากรสายสนับสนุน จำนวน 237 คน ได้จากการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามทางออนไลน์ ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความสุขในการทำงาน และแบบสอบถามความต้องการกิจกรรม เพื่อส่งเสริมสุขภาวะของบุคลากร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการทดสอบทีแบบเป็นอิสระต่อกัน

ผลวิจัยพบว่า 1) บุคลากรสายวิชาการและสายสนับสนุน มีระดับค่าเฉลี่ยความสุขโดยรวม 9 ด้าน ในระดับมาก ( = 4.34, SD = ±0.70 และ = 4.23, SD = ±0.67 ตามลำดับ) และเมื่อจำแนกรายด้าน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยความสุขสูงสุดของบุคลากรสายวิชาการ คือ การมีครอบครัวที่ดี ( = 4.50, SD = ±0.60) ของบุคลากรสายสนับสนุน คือ การรู้จักใช้เงินให้เป็น ( = 4.36, SD = ±0.61) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยความสุข ต่ำที่สุดกว่าด้านอื่นของทั้งสองกลุ่ม คือ ด้านการมีสุขภาพดี ( = 3.76, SD = ±0.76 และ = 3.74, SD = ±0.73 ตามลำดับ) ผลการเปรียบเทียบค่าคะแนนความสุขในการทำงาน พบว่าบุคลากรสายวิชาการ มีค่าเฉลี่ยคะแนนความสุขโดยรวมสูงกว่าสายสนับสนุน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 2.170, p < .05) และ 2) บุคลากรสายวิชาการและสายสนับสนุน มีค่าเฉลี่ยความต้องการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาวะ ในการทำงานในองค์กร โดยรวมในระดับมาก ( = 4.34, SD = ±0.70 และ = 4.23, SD = ±0.67 ตามลำดับ) ค่าเฉลี่ยรายด้านอยู่ในระดับต้องการมากทุกข้อ ทั้งสองกลุ่มมีค่าเฉลี่ยคะแนนความต้องการ จัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาวะโดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ยกเว้นความ ต้องการจัดกิจกรรมด้านการหาความรู้ บุคลากรสายวิชาการมีค่าเฉลี่ยคะแนนความต้องการสูงกว่าบุคลากร สายสนับสนุนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 2.674, p < .01)

ความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า ปัจจัยทำนาย และความสัมพันธ์ กับพฤติกรรมการป้องกันการเริ่มต้นสูบบุหรี่ไฟฟ้าและการช่วยเลิกบุหรี่ ของนักศึกษาพยาบาลในสถาบันการศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

ขวัญเรือน แก่นของ, พิเชษฐ เรืองสุขสุด, จิรวรรณ ชัยวิศิษฎ์, พิพัฒน์พงศ์ เข็มปัญญา — Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบศึกษาความสัมพันธ์และการทำนายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า ปัจจัยทำนายความรอบรู้ และความสัมพันธ์ระหว่างความ รอบรู้กับพฤติกรรมการป้องกันการเริ่มต้นสูบบุหรี่ไฟฟ้าและการช่วยเลิกบุหรี่ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาหลักสูตร พยาบาลศาสตรบัณฑิตที่กำลังศึกษาอยู่ในสถาบันอุดมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ทั้งหมด 4 แห่ง รวม 327 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบโควตาตามสัดส่วนโดยสมัครใจ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบสอบถามข้อมูลการใช้บุหรี่ไฟฟ้าและปัจจัยสิ่งแวดล้อม 3) แบบประเมินความ รอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า 4) แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันการเริ่มต้น สูบบุหรี่ไฟฟ้าและการช่วยเลิกบุหรี่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณเชิงเส้นแบบขั้นตอน

ผลการวิจัย พบว่านักศึกษาพยาบาลมีระดับความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ ไฟฟ้าโดยรวมอยู่ในระดับสูง (Mean = 74.21, SD = 8.90) ปัจจัยทำนายความรอบรู้ ได้แก่ เกรดเฉลี่ยสะสม เพศ การเข้าถึงสื่อเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าผ่าน TikTok และอายุ ซึ่งสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 41.2 (R² = 0.412, p < 0.001) นอกจากนี้ ความรอบรู้มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมการ ป้องกันการเริ่มต้นสูบบุหรี่ไฟฟ้าและการช่วยเลิกบุหรี่อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( r = 0.528, p < 0.001) ผลการศึกษานี้สนับสนุนการเสริมสร้างทักษะการใช้ข้อมูลจากสื่อดิจิทัลเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า เพื่อเพิ่มสมรรถนะ ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและการช่วยเลิกบุหรี่ของนักศึกษาพยาบาล

ผลของโปรแกรมเตรียมความพร้อมก่อนขึ้นฝึกปฏิบัติงานของนักศึกษาพยาบาลต่อการรับรู้ความสามารถ ในการฝึกปฏิบัติการพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์

นอวาตี มะยิ, สรวงสุดา เจริญวงศ์ — Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมเตรียมความพร้อมก่อนขึ้นฝึกปฏิบัติงานของนักศึกษาพยาบาลต่อการรับรู้ความสามารถในการฝึกปฏิบัติการพยาบาล โดยเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของคะแนนการรับรู้ความสามารถในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมเตรียมความพร้อม และความพึงพอใจต่อโปรแกรมเตรียมความพร้อมของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 3 มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ จำนวน 53 คน

โปรแกรมการเตรียมความพร้อม ประกอบด้วย การเข้าฐานสถานการณ์จำลองเสมือนจริง ฐานเตรียมความพร้อม และฐานการฝึกทักษะพื้นฐาน เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงก่อนและหลังเข้าโปรแกรมเตรียมความพร้อมโดยใช้แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถในการฝึกปฏิบัติการพยาบาล และแบบสอบถามความพึงพอใจหลังใช้โปรแกรมเตรียมความพร้อม และเครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ประกอบด้วย การเข้าฐานเตรียมความพร้อม การเข้าฐานสถานการณ์จำลองเสมือนจริง และการฝึกทักษะพื้นฐาน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที

ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษามีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลของนักศึกษาหลังใช้โปรแกรมสูงกว่าก่อนใช้โปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean = 4.18, SD ± 0.03;Mean = 4.00, SD ± 0.06, p < 0.05) และนักศึกษามีความพึงพอใจต่อโปรแกรมเตรียมความพร้อมในระดับมาก (Mean = 4.47, SD ± 0.08) จากผลการวิจัย เห็นได้ว่าโปรแกรมการเตรียมความพร้อมมีส่วนช่วยให้นักศึกษามีการรับรู้ความสามารถของตนเองทั้งในด้านความรู้ ความสามารถในการปฏิบัติพยาบาลและทักษะต่าง ๆ ที่จะทำให้นักศึกษาพร้อมในการฝึกปฏิบัติบนหอผู้ป่วย

ผลลัพธ์การตั้งครรภ์และการคลอดในหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อโควิด-19 ที่คลอดบุตร ในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: การศึกษาแบบย้อนหลังมีกลุ่มควบคุม

Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงวิเคราะห์นี้ ใช้วิธีการวิจัยทางระบาดวิทยาแบบ Unmatched Case-Control เพื่อเปรียบเทียบ ผลลัพธ์การตั้งครรภ์และการคลอดในหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อโควิด-19 ที่คลอดบุตรในโรงพยาบาลขอนแก่น และโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา เก็บรวบรวมข้อมูลจากแฟ้มข้อมูลในระบบเวชระเบียนผู้คลอดที่คลอดในโรงพยาบาลทั้งสองแห่ง ระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2565 กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มศึกษา คือ หญิงตั้งครรภ์หรือผู้คลอดที่ติดเชื้อโควิด-19 จำนวน 312 คน 2) กลุ่มเปรียบเทียบ คือ หญิงตั้งครรภ์หรือผู้คลอดที่ไม่ติดเชื้อโควิด-19 จำนวน 312 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้เครื่องมือแบบตรวจสอบรายการ ประกอบด้วย ข้อมูลทั่วไป ข้อมูลผลลัพธ์ระหว่างตั้งครรภ์และคลอด ข้อมูลผลลัพธ์ด้านทารกในครรภ์และทารกแรกเกิด ซึ่งมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาของเครื่องมือ เท่ากับ 0.96 วิเคราะห์ผลลัพธ์การตั้งครรภ์ และการคลอดด้วยสถิติ logistic regression

ผลการวิจัย พบว่ามารดาที่ติดเชื้อโควิด-19 ขณะตั้งครรภ์หรือคลอด มีแนวโน้มคลอดด้วยการผ่าตัดคลอดมากกว่ามารดาที่ไม่ติดเชื้อโควิด-19 (OR = 1.70, 95% CI = 1.23-2.36) คลอดทารกก่อนกำหนด (OR = 1.74, 95% CI = 1.10-2.76) การติดเชื้อในถุงน้ำคร่ำและรก (OR = 3.47, 95% CI = 1.47-8.20) การเข้ารักษาตัวในหอผู้ป่วยวิกฤต (OR = 8.18, 95% CI = 1.02-65.83) มีการใส่เครื่องช่วยหายใจมากกว่า (OR = 11.37, 95% CI = 1.46-88.58) และมีการเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลนานขึ้น (OR = 1.68, 95% CI = 1.50-1.88) เมื่อเปรียบเทียบกับมารดาที่ไม่ติดเชื้อโควิด-19 ส่วนทารกของมารดาที่ติดเชื้อโควิด-19 ขณะตั้งครรภ์หรือคลอดมีแนวโน้มน้ำหนักน้อยหรือน้อยกว่า 2,500 กรัม (OR = 1.58, 95% CI = 1.00-2.52) และทารกไม่ได้รับนมแม่ขณะอยู่โรงพยาบาล (OR = 46.27, 95% CI = 28.93-73.99) มีจำนวนวันนอนโรงพยาบาลของทารกนานขึ้น (OR = 1.06, 95% CI = 1.03-1.10) เมื่อเปรียบเทียบกับทารกที่คลอดจากมารดาที่ไม่ติดเชื้อโควิด-19

การวิจัยนี้ชี้ให้เห็นผลกระทบของการติดเชื้อโควิด-19 ต่อผลลัพธ์ของการตั้งครรภ์และการคลอด ดังนั้น จึงควรมีระบบเฝ้าระวังและการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อโควิด-19 อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วงไตรมาสสุดท้ายของการตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ รวมทั้งสถานพยาบาลควรเตรียมความพร้อมด้านทรัพยากรบุคลากร เครื่องมือและระบบบริการ เพื่อรองรับภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากการติดเชื้อโควิด-19 ในหญิงตั้งครรภ์

การเกิดหลอดเลือดแดงโคโรนารีซ้ายออกจากหลอดเลือดแดงปอดในผู้ป่วยเด็ก: การศึกษาย้อนหลัง 20 ปี ณ ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย

วนิดา บุญทะวี, สุลิเดช แสงจัน, อลงกร เพังสหวัน, มีก สุขะวง, สีหะพงษ์ เพชรรัตน์ — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

ภาวะหลอดเลือดแดงโคโรนารีซ้ายออกจากหลอดเลือดแดงปอด (Anomalous Left Coronary Artery from the Pulmonary Artery: ALCAPA) เป็นความผิดปกติแต่กำเนิดของหลอดเลือดโคโรนารี ที่พบ ได้ไม่บ่อยในผู้ป่วยเด็ก ภาวะนี้จะพบได้น้อยแต่เป็นภาวะที่คุกคามต่อชีวิต และอาจส่งผลให้เกิดภาวะการ ทำงานของหัวใจห้องล่างซ้ายบกพร่องและภาวะลิ้นหัวใจไมทรัลรั่ว หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีมักเสียชีวิตตั้งแต่วัยทารก การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนและวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนของผู้ป่วยเด็ก จำนวน 15 ราย ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น ALCAPA และได้รับการผ่าตัดแก้ไข ณ ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2547 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2567

ผลการวิจัย จากการบันทึกผู้ป่วย 15 ราย ได้เข้าการวินิจฉัยเมื่ออายุในช่วง 2-192 เดือน (มีค่ามัธยฐาน ที่ 7 เดือน) ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 66.7) อาการที่พบมากที่สุดคือ ลิ้นหัวใจไมทรัลรั่วตั้งแต่กำเนิด (ร้อยละ 100) และ ภาวะหัวใจล้มเหลว (ร้อยละ 73.3) การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจพบภาวะหัวใจห้องล่างซ้ายโต ร้อยละ 93.8 และภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายด้านหน้าและด้านข้าง (anterolateral MI) ร้อยละ
73.3 การผ่าตัดส่วนใหญ่เป็นการย้ายหลอดเลือดแดงโคโรนารีโดยตรง ( ร้อยละ 93.3) และ มีการผ่าตัดซ่อมแซมลิ้นหัวใจไมทรัลร่วมด้วย (ร้อยละ 33.3) มีอัตราการเสียชีวิตในระยะแรกหลังผ่าตัด ร้อยละ 33.3 โดยสัมพันธ์กับภาวะหัวใจห้องล่างซ้ายทำงานผิดปกติอย่างรุนแรงและมีลิ้นหัวใจไมทรัลรั่วหลังการรักษาผู้ที่รอดชีวิต พบว่ามีการทำงานของหัวใจดีขึ้นอย่างชัดเจน ร้อยละ 67.1 ผลการติดตามในระยะเฉลี่ย 10 ปี พบว่าผู้ป่วย 10 ราย มีอาการดีขึ้น อยู่ในระดับ New York Heart Association (NYHA) Class I และ มีเพียง
1 ราย ที่อยู่ในระดับ class II

สรุปได้ว่าผลการผ่าตัดรักษา ALCAPA ในระยะแรกช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตในระยะยาว อย่างไรก็ดีหากผู้ป่วยมีภาวะหัวใจห้องล่างซ้ายทำงานผิดปกติรุนแรงและลิ้นหัวใจไมทรัลรั่วมากก่อนผ่าตัดจะมีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตจะสูงขึ้น

ผลกระทบทางจิตใจและการรับมือของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ที่ถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคกลาง

Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ที่ส่งผลกระทบทางด้านจิตใจกำลังเป็นปัญหาทั่วโลก การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์กับระดับการเห็นคุณค่าในตนเองและศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์กับการรับมือของผู้ถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการกำหนดแนวทางในการแก้ไขปัญหาพฤติกรรมการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ให้กับนักศึกษา

เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2561 ด้วยวิธีสุ่มแบบแบ่งชั้น ตามสัดส่วนคณะ จำนวน 396 คน การวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ค่าความถี่ ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางสถิติด้วยสถิติไคสแควร์

ผลการวิจัย พบว่านักศึกษาชั้นปีที่ 1 ถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ ในด้านการนินทาที่ใช้คำหยาบคายด่าทอมากที่สุด (ร้อยละ 40) และการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ในรูปแบบการนำความลับที่เป็นข้อมูลส่วนตัวไปเผยแพร่ มีความสัมพันธ์กับระดับการเห็นคุณค่าในตนเอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) และหลังถูกกลั่นแกล้งด้านการนินทา การหมิ่นประมาทและการลบหรือบล็อก มีความสัมพันธ์กับการรับมือแบบมุ่งจัดการกับอารมณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) ส่วนด้านการนินทา การหมิ่นประมาท และการแอบอ้างชื่อมีความสัมพันธ์กับการรับมือแบบมุ่งจัดการกับปัญหา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05)

ผลการเปรียบเทียบความชอบรสชาติของขนมหม้อแกงที่ใช้นวัตกรรมน้ำตาลธรรมชาติหายากกับน้ำตาลที่ ใช้ทั่วไปในท้องตลาด : การทดลองเพื่อเป็นแนวทางการลดการบริโภคน้ำตาลของประชาชน

Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ลดปริมาณการบริโภคน้ำตาลลง จากร้อยละ 10 ให้เหลือน้อยกว่าร้อยละ 5 ของปริมาณพลังงานที่ได้รับต่อวัน อย่างไรก็ตาม ปริมาณการบริโภคน้ำตาลของคนไทยยังสูงถึง 4 เท่าของปริมาณที่แนะนำจากองค์การอนามัยโลก และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มมากขึ้น การบริโภคน้ำตาลทำให้เพิ่มความเสี่ยงในการมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น และเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (non-communicable diseases) ขนมหม้อแกงเป็นขนมไทยโบราณที่คณะผู้วิจัยนำมาเป็นตัวแทนของขนมไทยในการวิจัยครั้งนี้ เนื่องจากมีวัตถุดิบสำคัญ คือ ไข่ กะทิ แป้ง และน้ำตาล น้ำเชื่อมน้ำตาลที่หายากในธรรมชาติ (rare sugar syrup) เป็นนวัตกรรมการผลิตสารให้ความหวานรูปแบบใหม่ ที่ประกอบด้วย ดีกลูโคส (D-glucose) และดีฟรุกโตส (D-fructose) ร้อยละ 70 และน้ำตาลที่หายากในธรรมชาติ (rare sugar) รวมทั้งดีอัลลูโลส (D-allulose) ร้อยละ 12-13 ซึ่งเป็นน้ำตาลที่เกิดจากการเปลี่ยนรูปของ D-fructose และมีคุณสมบัติในการลดระดับน้ำตาลในเลือดและลดความอ้วน จึงอาจกล่าวได้ว่า rare sugar syrup เป็นน้ำตาลมีพลังงานน้อย และมีค่าดัชนีน้ำตาลในเลือด (glycemic index) ต่ำกว่าน้ำเชื่อมที่ทำมาจากมันสำปะหลัง (corn syrup) และน้ำตาลทั่วไป

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความชอบของคนไทยต่อขนมหม้อแกงที่ใช้ rare sugar syrup คณะผู้วิจัยได้พัฒนาขนมหม้อแกงต้นแบบที่ใช้ rare sugar syrup ร้อยละ 50 มาทดแทนการใช้น้ำตาลมะพร้าวและน้ำตาลทรายทั่วไปเพื่อทำการสำรวจความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมการศึกษา จำนวน 313 คน เปรียบเทียบขนมหม้อแกงที่มี rare sugar syrup ที่มีพลังงานต่ำกับขนมหม้อแกงสูตรดั้งเดิม โดยใช้สถิติ paired t-test ผลการวิจัย ชี้ให้เห็นว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างขนมทั้งสองชนิด ในเรื่องของสี เนื้อสัมผัส ความหวาน และความชอบโดยภาพรวม ยกเว้นกลิ่นหอม และความอร่อยที่ผลการวิจัยแสดงถึงความแตกต่างเล็กน้อยระหว่างขนมหม้อแกงทั้งสองชนิด คนไทยรู้สึกว่ารูปลักษณ์ของขนมหม้อแกงที่ใช้ rare sugar syrup ไม่แตกต่างจากขนมหม้อแกงสูตรดั้งเดิม ซึ่งสามารถยืนยันว่า rare sugar syrup สามารถใช้ทดแทนการใช้น้ำตาลปกติ ที่จะส่งผลดีต่อสุขภาพ โดยไม่สูญเสียรสชาติแบบไทยไป และยังสามารถขยายการใช้ rare sugar syrup ในการทำขนม เครื่องดื่ม กว้างขวาง ซึ่งพยาบาลมีส่วนช่วยกระตุ้นให้ประชาชนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการบริโภค สร้างแรงจูงใจสนับสนุนการดูแลตนเอง และสามารถดูแลสุขภาพ ส่งผลในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในประชากรได้

ผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันท่อช่วยหายใจเลื่อนหลุด โดยไม่ได้วางแผนในผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม

ทิพวารินย์ พิมล, นงลักษณ์ เมธากาญจนศักดิ์ — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันท่อช่วยหายใจเลื่อนหลุดโดยไม่ได้วางแผนในผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม ณ หอผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม โรงพยาบาลชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ 88 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 44 ราย เป็นการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง โดยกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามมาตรฐานเดิม และกลุ่มทดลองได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติการพยาบาล เป็นเวลา 5 วัน เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึก
การพยาบาลเพื่อป้องกันท่อช่วยหายใจเลื่อนหลุดโดยไม่ได้วางแผนในผู้ป่วยวิกฤต แบบสังเกตความเคร่งครัดของพยาบาลวิชาชีพ และแบบประเมินความพึงพอใจของพยาบาลวิชาชีพต่อการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลการทดสอบความตรงเชิงเนื้อหาของเครื่องมือได้ ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.89 และตรวจสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือได้ ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ chi-square

ผลการวิจัย พบว่าอุบัติการณ์การเลื่อนหลุดของท่อช่วยหายใจลดลงจาก 20.45% ในกลุ่มควบคุมเหลือเพียง 2.27% ในกลุ่มทดลอง (p = 0.007) พยาบาลวิชาชีพที่ใช้แนวปฏิบัติมีความเคร่งครัดและความพึงพอใจสูงกว่าร้อยละ 80 แสดงให้เห็นว่าแนวปฏิบัตินี้สามารถเพิ่มความปลอดภัยของผู้ป่วยและคุณภาพการดูแลผู้ป่วยวิกฤติได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผลของโปรแกรมป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อย ในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจ

บัณฑิตา ไชโยธา, มะลิวรรณ ศิลารัตน์ — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มเปรียบเทียบวัดผลหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจ จำนวน 30 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 15 ราย กลุ่มทดลองได้รับการพยาบาลครบระยะเวลา 72 ชั่วโมง ตามระยะเวลาของโปรแกรม โดยดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย 1) โปรแกรมป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อย 2) แบบประเมินความเสี่ยงการเกิดภาวะแทรกซ้อน และ 3) แบบประเมินภาวะแทรกซ้อน มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.97, 0.90 และ 1.0 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาการวิเคราะห์การถดถอยของค็อกซ์ การทดสอบไคสแควร์ การทดสอบของฟิชเชอร์ การทดสอบทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างอิสระ และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำสองทาง

ผลการวิจัย พบว่ากลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมมีอุบัติการณ์ของภาวะแทรกซ้อนโดยรวมต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .002) โดยกลุ่มทดลองเกิดภาวะเลือดออกน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .025) แต่อย่างไรก็ตามการเกิดภาวะก้อนเลือดใต้ผิวหนัง และภาวะเนื้อเยื่อส่วนปลายขาดเลือดเฉียบพลันของทั้ง 2 กลุ่ม ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > .05)

ดังนั้น โปรแกรมป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจที่พัฒนาขึ้น มีประสิทธิภาพในการลดการเกิดภาวะเลือดออกในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจได้ พยาบาลจึงควรนำโปรแกรมดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในการดูแลเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนและส่งเสริมผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีขึ้นสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ต่อไป

ประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเอง ของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน ในเขตตำบลท่าแร่ อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร

พิมพ์วดี การุญ, กิตติภูมิ ภิญโย — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของโปรแกรมการให้ความรู้และสนับสนุน การจัดการตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน พื้นที่ตำบลท่าแร่ อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร ใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกจากประชากรผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 36 ราย แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 18 ราย ซึ่งได้จากการคำนวณด้วยโปรแกรม G*Power ทำการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (purposive sampling) ตามคุณสมบัติที่กำหนด จากนั้นสุ่มจับฉลากชื่อกลุ่มตัวอย่างแบบ (random sampling) และไม่ใส่ชื่อคืน จนครบจำนวน 18 คู่ กำหนดค่าระดับนัยสำคัญ .05 เก็บข้อมูลทั้งก่อนและหลังการดำเนินโครงการ

โปรแกรมพัฒนาขึ้นตามแนวคิดการให้ความรู้และการสนับสนุนการจัดการตนเองสำหรับผู้เป็นเบาหวาน (diabetes self-management education and support: DSMES) ประกอบด้วย 6 กิจกรรม ดำเนินกิจกรรมสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ครั้งละ 30–90 นาที ต่อเนื่องเป็นเวลา 8 สัปดาห์ เนื้อหาครอบคลุมความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน การดูแลตนเอง การใช้ยา การเลือกรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย การป้องกันภาวะแทรกซ้อน และการดูแลด้านจิตใจ เครื่องมือเก็บข้อมูลประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ข้อมูลทั่วไป แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน และแบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหาของแบบวัดความรู้และแบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง เท่ากับ 0.99 ตรวจสอบความเชื่อมั่นของแบบทดสอบความรู้โดยใช้สูตร Kuder–Richardson 20 (KR-20) ได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 และตรวจสอบความเชื่อมั่นของแบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยใช้สัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cronbach’s alpha coefficient) ได้ค่าเท่ากับ 0.87

ผลการวิจัย พบว่าหลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนการจัดการตนเองเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ในขณะที่คะแนนความรู้และระดับน้ำตาลเฉลี่ยไม่แตกต่าง งานวิจัยนี้ยืนยันว่าการให้ความรู้และการสนับสนุนอย่างเป็นระบบสามารถช่วยปรับพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควรมีการติดตามผลในระยะยาวเพื่อประเมินผลต่อภาวะทางคลินิกเพิ่มเติม

โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุสมรรถนะการดูแลด้านจิตวิญญาณของนักศึกษาพยาบาล: การวิจัยแบบผสานวิธี

ยุทธชัย ไชยสิทธิ์, จำลอง วงษ์ประเสริฐ, ไพรวัลย์ โคตรตะ — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยแบบผสานวิธีเชิงลำดับประเภทอธิบายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะการดูแลด้านจิตวิญญาณของนักศึกษาพยาบาล ตามด้วยการศึกษาเชิงคุณภาพเพื่อขยายความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับตัวแปรที่มีอิทธิพลสูงสุด กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 4 จากมหาวิทยาลัยราชภัฏ 12 แห่ง จำนวน 300 คน ผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 10 คน เครื่องมือวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ แบบวัดสมรรถนะการดูแลด้านจิตวิญญาณ แบบวัดความผาสุกทางจิตวิญญาณ แบบวัดการรับรู้เกี่ยวกับจิตวิญญาณและการดูแลด้านจิตวิญญาณ แบบวัดทัศนคติด้านจิตวิญญาณและสิ่งที่เกี่ยวข้องแบบวัดการปฏิบัติกิจกรรมทางศาสนา แบบวัดความฉลาดด้านศีลธรรมจรรยา แบบวัดการรับรู้ความสามารถแห่งตน และแบบวัดการปฏิบัติการดูแลด้านจิตวิญญาณ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา 0.96-1.00 และ ค่าความเที่ยง 0.83-0.97 เครื่องมือวิจัยเชิงคุณภาพ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกภาคสนาม และการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่าโมเดลที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (χ2/df = 1.99, CFI = 0.96, TLI = 0.93, RMSEA = 0.057) โดยความผาสุกทางจิตวิญญาณมีอิทธิพลต่อสมรรถนะการดูแลด้านจิตวิญญาณสูงสุด (β = 0.68) รองลงมา ได้แก่ การรับรู้เกี่ยวกับจิตวิญญาณและการดูแลด้านจิตวิญญาณ (β = 0.51) ทัศนคติด้านจิตวิญญาณและสิ่งที่เกี่ยวข้อง (β = 0.44) การปฏิบัติกิจกรรมทางศาสนา (β = - 0.44) การปฏิบัติการดูแลด้านจิตวิญญาณ ( β = 0.30) และความฉลาดด้านศีลธรรมจรรยา (β = -0.21) ตัวแปรทั้งหมดร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 57.10 ผลการวิเคราะห์เชิงคุณภาพชี้ให้เห็นว่าความผาสุกทางจิตวิญญาณช่วยส่งเสริมสมรรถนะการดูแลด้านจิตวิญญาณใน 4 ประเด็น ได้แก่ ส่งเสริมความเข้มแข็งภายในความเข้าใจตนเองและผู้ป่วย ความเมตตาและกรุณา และการดูแลด้านจิตวิญญาณให้ดียิ่งขึ้น

ดังนั้น หลักสูตรการศึกษาพยาบาลควรสอดแทรกแนวคิดการดูแลด้านจิตวิญญาณในการเรียนการสอนทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ส่งเสริมความผาสุกทางจิตวิญญาณ เจตคติที่ดี และทักษะการดูแลด้านจิตวิญญาณ เพื่อส่งเสริมสมรรถนะของนักศึกษาพยาบาลในการดูแลด้านจิตวิญญาณสำหรับผู้ป่วย

ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการให้การพยาบาลกับความพึงพอใจ ตามการรับรู้ของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด

ปฐมาภรณ์ อาษานอก, กัมพล อินทรทะกูล — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดมีความซับซ้อนทั้งด้านกายภาพและจิตสังคม การรับรู้คุณภาพการให้การพยาบาลและความพึงพอใจของผู้ป่วยจึงเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สะท้อนประสิทธิภาพของการบริการ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพการให้การพยาบาล ความพึงพอใจ และความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการให้การพยาบาลกับความพึงพอใจตามการรับรู้ของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด กลุ่มตัวอย่างจำนวน 402 ราย ได้จากการเลือกแบบเจาะจง ใช้แบบสอบถาม 3 ชุด ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดคุณภาพการให้การพยาบาล และแบบวัดความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน

ผลการวิจัย พบว่าผู้ป่วยรับรู้ว่าคุณภาพการให้การพยาบาลอยู่ในระดับมากที่สุด ( Mean = 4.86, SD ± 0.22) โดยเฉพาะด้านการให้ความมั่นใจ (Mean = 4.89, SD ± 0.27) ความน่าเชื่อถือ (Mean = 4.88, SD ± 0.26) การตอบสนอง (Mean = 4.88, SD ± 0.26) ความเห็นอกเห็นใจ (Mean = 4.88, SD ± 0.29) และด้านกายภาพ (Mean = 4.79, SD ± 0.32) สำหรับความพึงพอใจของผู้ป่วย พบว่ามีระดับมากที่สุดเช่นกัน (Mean = 4.89, SD ± 0.22) โดยเฉพาะด้านการเคารพสิทธิและศักดิ์ศรี (Mean = 4.91, SD ± 0.23) การดูแลอย่างต่อเนื่อง (Mean = 4.89, SD ± 0.30) การสนับสนุนทางอารมณ์ (Mean = 4.89, SD ± 0.28) การให้ข้อมูลและความรู้ (Mean = 4.88, SD ± 0.27) และความสามารถในการเข้าถึงทรัพยากร (Mean = 4.88, SD ± 0.25) อีกทั้งพบว่าคุณภาพการให้การพยาบาลมีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับสูงกับความพึงพอใจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .75, p < .001)

ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนามาตรฐานการให้บริการทางการพยาบาล โดยการจัดฝึกอบรมพยาบาลให้มีทักษะด้านการสื่อสาร การสร้างความมั่นใจ และการดูแลที่คำนึงถึงศักดิ์ศรีของผู้ป่วยรวมถึงการจัดทำแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน เพื่อเสริมสร้างคุณภาพการพยาบาลและเพิ่มความพึงพอใจของผู้ป่วย

ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเอง ต่อการรับรู้ความสามารถของตนเอง และทักษะคัดกรองความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

นัฐพงษ์ แดงโชติ, มยุรี ลี่ทองอิน — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

ภาวะสมองเสื่อมส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ แม้จะมีการคัดกรองโดยอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ผ่านแอปพลิเคชัน สมาร์ท อสม. แต่ยังพบความคลาดเคลื่อนในการแปลผล Mini-Cog เนื่องจากขาดทักษะและความเชื่อมั่น ส่งผลให้ผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงเข้าถึงบริการล่าช้า การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อน-หลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเอง ต่อการรับรู้ความสามารถของตนเอง และทักษะการคัดกรองความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมของ อสม. อำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร

กลุ่มตัวอย่างเป็น อสม. จำนวน 51 คน เป็นกลุ่มทดลอง 24 คน และกลุ่มควบคุม 27 คน กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรม 2 ครั้ง ๆ ละ 3 ชั่วโมง โปรแกรมมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.98 เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเองและแบบสอบถามทักษะคัดกรองความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อม ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.91 และ 0.91 ตามลำดับ ตรวจสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือวิจัยโดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ 0.94 และ 0.87 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติ t-test

ผลการวิจัย พบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถของตนเอง ทักษะการคัดกรองมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.136, p < 0.001; t = 17.424, p < 0.001) ตามลำดับและกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถของตนเอง ทักษะการคัดกรองหลังการทดลองมากกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 11.19, p < 0.001; t = 12.73, p < 0.001) ตามลำดับ

ดังนั้น โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเองสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเอง และทักษะการคัดกรองความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทั้งนี้ควรบูรณาการโปรแกรมและนวัตกรรมสู่ระบบสุขภาพปฐมภูมิ พร้อมผลักดันด้านนโยบายและงบประมาณ รวมถึงติดตามผลระยะยาวเพื่อประเมินความคงอยู่ของทักษะร่วมกับการรับรู้ความสามารถในการคัดกรองภาวะสมองเสื่อมของ อสม.

การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มแข็งทางจิตใจและภาวะหมดไฟ ในการทำงานของบุคลากรสถาบันการแพทย์จักรีนฤบดินทร์

แก้วตา สัตยาประเสริฐ, พิชชาภัสร์ ชินณะราศรี, มงคล ตปนียปทุม — Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เพื่อศึกษาภาวะหมดไฟในการทำงาน (burnout) และความเข้มแข็งทางจิตใจ (resilience) รวมทั้งสำรวจความสัมพันธ์ระหว่าง 2 ตัวแปรนี้ ในบุคลากรสถาบันการแพทย์จักรีนฤบดินทร์

กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรสถาบันการแพทย์จักรีนฤบดินทร์ จำนวน 372 คน ซึ่งแบ่งเป็นทีมสหวิชาชีพทางการแพทย์ (medical staff) และหน่วยงานสนับสนุนโรงพยาบาล (back office) เก็บข้อมูลผ่านแบบประเมินออนไลน์โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนตัว 2) แบบประเมินภาวะหมดไฟในการทำงาน Maslach burnout inventory (MBI) (ฉบับแปลไทย) ซึ่งถูกตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน หาความเชื่อมั่นโดยใช้สัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคมีค่าเท่ากับ 0.8 และ 3) แบบประเมินความเข้มแข็งทางจิตใจของกรมสุขภาพจิต นำข้อมูลมาวิเคราะห์เชิงพรรณนาและหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรโดยใช้สถิติไคสแควร์ (chi-square test) ด้วยโปรแกรม SPSS

ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับของภาวะหมดไฟในการทำงาน ส่วนใหญ่มีคะแนน ด้านความเหนื่อยล้าทางอารมณ์อยู่ในระดับต่ำ (40.6%) ด้านการลดความเป็นบุคคลอยู่ในระดับต่ำ (51.34%) แต่ด้านความสำเร็จส่วนบุคคลอยู่ในระดับสูง (87.63%) ส่วนความเข้มแข็งทางจิตใจ บุคลากรส่วนใหญ่มีภาพรวมความเข้มแข็งทางจิตใจในระดับเกณฑ์ปกติขึ้นไป (76.08%) ด้านความทนทานทางอารมณ์ ด้านกำลังใจ และด้านจัดการปัญหาอยู่ในเกณฑ์ปกติ (59.68%, 66.94% และ 75.27% ตามลำดับ) 2) ความเข้มแข็งทางจิตใจมีความสัมพันธ์กับภาวะหมดไฟในการทำงานในทุกด้าน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

การวิจัย พบว่าภาวะหมดไฟในการทำงานมีความสัมพันธ์กับความเข้มแข็งทางจิตใจอย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้น โปรแกรมที่สามารถจัดการและพัฒนาความเข้มแข็งทางจิตใจของบุคลากรอาจมีส่วนช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตของบุคลากรทั้งในรายบุคคลและช่วยพัฒนามาตรฐานขององค์กรในภาพรวม

การพัฒนาแนวปฏิบัติการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุแบบองค์รวม

Tue, 29 Sep 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติการโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์และสถานการณ์ปัญหาของซูคัพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ สาเหตุและปัจจัยการหกล้ม พัฒนาแนวปฏิบัติ และผลลัพธ์การใช้แนวปฏิบัติการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุแบบองค์รวม ดำเนินการศึกษา 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสถานการณ์ ระยะที่ 2 พัฒนาแนวปฏิบัติฯ และระยะที่ 3 การศึกษาผลลัพธ์ของแนวปฏิบัติฯ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป มีประวัติเคยหกล้มภายใน 6 เดือนที่ผ่านมา เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน 30 คน เครื่องมือการวิจัย 1) แบบประเมินปัจจัยเสี่ยงภาวะหกล้มในผู้สูงอายุแบบองค์รวม 2) แบบประเมินพฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม 3) แบบประเมินความสามารถในการเดินและการทรงตัว 4) แบบประเมินความพึงพอใจของผู้รับบริการ และ 5) แบบประเมินความพึงพอใจผู้ใช้แนวปฏิบัติ และเครื่องมือในการทดลอง คือ แนวปฏิบัติการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุแบบองค์รวม

วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม แบบ nonparametric ด้วยสถิติ Wilcoxon signed-rank test ผลการวิจัย พบว่า แนวปฏิบัติที่พัฒนามี 5 องค์ประกอบ คือ การคัดกรองกลุ่มเป้าหมาย การประเมินปัจจัยเสี่ยงภาวะหกล้มแบบองค์รวม การแบ่งประเภทผู้สูงอายุตามความเสี่ยงภาวะหกล้ม การจัดการในสถานพยาบาล และในชุมชนผลลัพธ์พบว่า ผู้สูงอายุมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มเพิ่มขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) เวลาเฉลี่ยความสามารถในการเดินและการทรงตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) อัตราการหกล้มลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) คะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจของผู้ใช้แนวปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.31, SD = 0 .51) และคะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจของผู้รับบริการอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.46, SD= 0.39) ดังนั้น แนวปฏิบัตินี้สามารถส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพในการป้องกันการหกล้มได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการหกล้มในสถานพยาบาลและชุมชนได้

สารบัญ

admin admin — Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0700

บทบรรณาธิการ

admin admin — Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0700

จากสะพานขาวสู่สะพานมิตรภาพลาว-ไทย: บันทึกประวัติศาสตร์ความร่วมมือสองประเทศ ในการยกระดับการศึกษาพยาบาลระดับปริญญาตรี ณ สปป.ลาว

กัลยา พัฒนศรี — Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0700

บทความรับเชิญนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อบันทึกภารกิจสำคัญหน้าหนึ่งของประวัติศาสตร์ ในวาระ ครบรอบ 55 ปี แห่งการสถาปนาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น คือ โครงการความร่วมมือ ไทย-ลาว เพื่อยกระดับพยาบาลระดับประกาศนียบัตรให้เป็นพยาบาลระดับปริญญาตรี ระหว่างปี พ.ศ. 2544-2550 (ค.ศ. 2001-2007) และมุ่งเสริมความแข็งแกร่งการพัฒนาที่ยั่งยืน และยกฐานะการพยาบาล ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) ให้เป็นมาตรฐานสากล ภายใต้การสนับสนุน งบประมาณจากรัฐบาลไทยที่มอบหมายให้คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รับผิดชอบกิจกรรม ดังกล่าว และพบว่า ผลการประเมินโครงการประสบความสำเร็จอย่างดียิ่ง ซึ่งผู้เขียนเห็นควรบันทึกหลักฐาน ทางประวัติศาสตร์ความร่วมมือระหว่างสองประเทศ ในการพัฒนาวิชาชีพการพยาบาลในสาธารณรัฐ ประชาธิปไตยประชาชนลาวไว้ให้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ และเพื่อเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาในอนาคต