วารสารสัตวแพทยศาสตร์ มข.

การศึกษาลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ของหลอดอาหารและกระเพาะอาหารในม้าพันธุ์ผสมที่มองเห็นจากการส่องตรวจด้วยกล้องเอนโดสโคป

Natnaree Kaewsiri, Chapkit Chansamorn, พินิดดา ชะอุ่มผล — Fri, 26 Sep 2025 00:00:00 +0700

การศึกษากายวิภาคศาสตร์หลอดอาหารของม้ามักจะใช้การชำแหละซาก และเอกสารอ้างอิงที่นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับหลอดอาหารม้าเองก็มีอยู่อย่างจำกัด โดยวัตถุประสงค์ของงานวิจัย คือ การศึกษาลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ของท่อทางเดินอาหารส่วนต้น ได้แก่ คอหอย หลอดอาหาร และกระเพาะอาหารของม้าที่สามารถมองเห็นจากการส่องกล้องตรวจท่อทางเดินอาหารส่วนต้น พร้อมทั้งยังศึกษาความยาวของหลอดอาหารม้าที่มาจากการประเมินความยาวจากภายนอกร่างกายและความที่วัดได้จากส่องกล้องตรวจพบว่าเมื่อพิจารณาจากเอนโดสโคปจากจมูกถึงคอหอยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 37.77 เซนติเมตร และจากบริเวณคอหอยถึงหูรูดกระเพาะอาหารด้านบนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 101 เซนติเมตร ซึ่งข้อมูลความยาวและลักษณะภายในตำแหน่งของหลอดอาหารจะมีผลต่อการเลือกตำแหน่งผ่าตัดเนื่องจากด้านซ้ายของลำคอเป็นจุดที่ผ่าตัดได้ง่ายที่สุด นอกจากนี้ยังสามารถให้ประโยชน์ในการประยุกต์ใช้กับการทำหัตถการของผู้ปฏิบัติหน้าที่จัดการสุขภาพม้าที่เกี่ยวข้องกับหลอดอาหารของม้าด้วย ทั้งนี้พบลักษณะเนื้อเยื่อมีสีตั้งแต่ ขาว เทา ชมพู ชมพูเข้ม หรือแดง และพบลักษณะของความชุ่มชื้นที่แตกต่างกันในแต่ละส่วน ซึ่งเกิดจากการที่มีต่อมสร้างเมือกมากหรือน้อยแล้วแต่บริเวณ ซึ่งรายงานการวิจัยนำร่องครั้งนี้ใช้ตัวอย่างของม้าพันธุ์ผสมรวม 9 ตัวที่คอกสัตว์ทดลองของคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร และที่หน่วยงานรัฐที่ทำหน้าที่ในการจัดการดูแลป้องกันโรคที่เกิดกับม้าเพื่อใช้งานบริการชุมชนสำหรับอาชาบำบัด

การ การลดอุณหภูมิน้ำดื่มต่อการปรับตัวทางสรีรวิทยาของแพะพันธุ์ทรัพย์ ม.อ.1 ภายใต้ความเครียดจากร้อน

Sadayut Saisawat, Yupin Phasuk, Wachirawit Srisuworanan, Supakorn Chanapak — Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0700

วัตถุประสงค์: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุณหภูมิของน้ำต่อการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาเมื่อเกิดความเครียดจากความร้อนในแพะพันธุ์ทรัพย์ มอ.1 จำนวน 4 ตัว ที่ไม่ตั้งท้อง

วิธีการทดลอง: แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ สัปดาห์ที่ 1 กลุ่มควบคุมได้รับน้ำอุณหภูมิปกติ 26±2 องศาเซลเซียส และสัปดาห์ที่ 2 กลุ่มที่ได้รับน้ำเย็น 21±2 องศาเซลเซียส แพะถูกปล่อยลงแปลงกลางแจ้ง 6 ชั่วโมงต่อวัน เป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยวัดพฤติกรรมการดื่มน้ำ อัตราการหายใจ อัตราการเต้นหัวใจ อัตราชีพจร อุณหภูมิทวารหนัก และค่าความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด ได้แก่ ค่าปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น (PCV) การนับจำนวนเม็ดเลือดแดง (RBC) การนับจำนวนเม็ดเลือดขาว (WBC) และอัตราส่วนนิวโทรฟิลต่อลิมโฟไซต์ (N/LR)

ผลการศึกษา: พบว่า แพะมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ค่าดัชนีอุณหภูมิความชื้นสัมพันธ์ (THI) พบความเครียดจากความร้อนระดับเล็กน้อยและปานกลาง แพะดื่มน้ำมากขึ้นช่วงเย็น การให้น้ำเย็นส่งผลให้อัตราการหายใจ อัตราการเต้นหัวใจ อัตราชีพจร และอุณหภูมิทวารหนักลดลงอย่างมีนัยสำคัญในช่วงเวลาได้รับความร้อนสูงสุด (14.00–22.00 น.) ค่าความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด พบว่า PCV, RBC และ WBC ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่อัตราส่วนนิวโทรฟิลต่อลิมโฟไซต์สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.0001)

สรุป: จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การให้น้ำเย็นเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและช่วยบรรเทาความเครียดจากความร้อนในแพะเพศเมียสายพันธุ์ทรัพย์ มอ.1 และมีผลต่อการตอบสนองทางสรีรวิทยาโดยไม่ส่งผลต่อค่าความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดอย่างมีนัยสำคัญ

Post-outbreak monitoring of Clostridium botulinum types C and D using Polymerase chain reaction in a dairy farm in Kanchanaburi province, Thailand

Fri, 26 Sep 2025 00:00:00 +0700

Objective: This study aimed to investigate the presence of C. botulinum on dairy farms with a history of outbreaks to support animal health monitoring and improve preventive strategies.

Materials and Methods: Fecal samples were randomly collected from 400 dairy cattle, including lactating cows, dry cows, pregnant heifers, heifer weaners, and calves, along with 10 feedstuff samples. Approximately 1-2 g of each sample was inoculated into cooked meat medium and incubated anaerobically at 35 ºC for 5 days. DNA was extracted from the enrichment culture and analyzed for C. botulinum types C and D using Polymerase chain reaction. Positive PCR products were confirmed by Sanger DNA sequencing.

Results: C. botulinum types C and D were detected in fecal samples at a rate of 2.75% (11/400). These were found in the feces of lactating cows (1.80%, 3/167), dry cows (6.98%, 6/86), pregnant heifers (2.00%, 1/50), and calves (2.70%,1/37). No fecal samples from heifer weaners (0/60) and feedstuffs (0/10) were positive.

Conclusion: The persistence of C. botulinum one year after an outbreak suggests possible gastrointestinal colonization and environmental contamination. Given the farm’s open system and presence of vectors such as flies, birds, rodents, cats, and dogs, biosecurity measures such as disinfection stations, sanitation equipment, and designated footwear at entrances are recommended to reduce pathogen spread.

Canine perivascular wall tumors with bone metastasis of the proximal humerus in a Golden Retriever dog

Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0700

A 10-year-old male Golden Retriever dog presented with a two-week history of right forelimb lameness and shoulder pain. Initial examination revealed knuckling and muscle atrophy. Radiography and computed tomography scan results revealed severe osteolysis at the proximal humerus. Forequarter amputation was performed, and a bone biopsy confirmed a perivascular wall tumor with bony metastasis. Adjuvant metronomic chemotherapy was administered. Two months postoperatively, diffuse pulmonary nodules and visceral masses were detected, with no local recurrence. Despite palliative care, the dog succumbed to the disease 169 days after the initial diagnosis. This case underscores the aggressive nature of perivascular wall tumors and the challenges in managing advanced metastatic disease. Early detection and aggressive therapy are crucial for better outcomes in similar cases in veterinary practice.