ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร - ศรีชมภู, ชิตกมล; มุกตพันธุ์, เบญจา (วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2019)
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหาสัดส่วน และวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ภาวะแทรกซ้อนทางไตที่ศึกษาได้แก่ภาวะไมโครอัลบูมินนูเรีย (Microalbuminuria) แมคโครอัลบูมินนูเรีย (Macroalbuminuria) กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารักษาที่โรงพยาบาลมหาชัยชนะ จังหวัดยโสธร เก็บข้อมูลจากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิคส์ hosXP ของผู้ป่วยเบาหวานที่มารับการรักษาระหว่างมกราคม–ธันวาคม 2560 จำนวนทั้งหมด 1,495 ราย ข้อมูลที่เก็บประกอบด้วยลักษณะส่วนบุคคล ลักษณะทางคลินิกและทางชีวเคมี ผลการตรวจแถบสีตรวจปัสสาวะ(Dipstick) เพื่อนำมาหาภาวะแมคโครอัลบูมินนูเรีย และผลการตรวจแถบสีตรวจไมโครอัลบูมินนูเรีย (Microalbuminuria Dipstick) เพื่อนำมาหาภาวะไมโครอัลบูมินนูเรีย วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคลและลักษณะทางคลินิกและทางชีวเคมีกับภาวะไมโครอัลบูมินนูเรีย และภาวะแมคโครอัลบูมินนูเรียโดยใช้สถิติถดถอยพหุโลจิสติก ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นเพศหญิงร้อยละ 68.2 มีอายุเฉลี่ย 65.3, ±10.5 ปี ระยะเวลาการเป็นเบาหวานเฉลี่ย 10.3 ±3.4 ปี กลุ่มตัวอย่างมีภาวะไมโครอัลบูมินนูเรีย ร้อยละ 33.3 ภาวะแมคโครอัลบูมินนูเรีย ร้อยละ 31.7 ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีไมโครอัลบูมินนูเรียอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (n=947) ได้แก่ ระยะการเป็นเบาหวาน ≥10 ปี (adjusted OR 1.97, 95%CI: 1.35 to 2.88, p-value=.001), ระดับไตรกลีเซอร์ไรด์ในเลือด ≥150.0 mg/dl (adjusted OR 1.55, 95%CI: 1.12 to 2.14, p-value=.007) สำหรับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีแมคโครอัลบูมินนูเรียอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (n=925) ได้แก่ เพศชาย (adjusted OR 1.75, 95%CI: 1.29 to 2.36, p-value=.001), อายุ ≥60 ปี (adjusted OR 1.53, 95%CI: 1.12 to 2.09, p-value=.007), ระยะการเป็นโรคเบาหวาน ≥10 ปี (adjusted OR 1.41, 95%CI: 1.04 to 1.92, p-value=.024), ความดันซีสโตลิก ≥130 mmHg (adjusted OR 1.39, 95%CI: 1.04 to 1.85, p-value=.025), ระดับไตรกลีเซอร์ไรด์ในเลือด ≥ 150mg/dl (adjusted OR 1.75, 95%CI:1.33 to 2.31,p-value=.001) และระดับกรดยูริกในเลือด >7.0 mg% (adjusted OR 2.11, 95%CI: 1.54 to 2.89, p-value=.001) สรุปผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 หนึ่งในสามมีภาวะไมโครอัลบูมินนูเรีย และอีกหนึ่งในสามมีภาวะแมคโครอัลบูมินนูเรีย ดังนั้นโรงพยาบาลควรมีการคัดกรองภาวะไมโครอัลบูมินนูเรียและภาวะแมคโครอัลบูมินนูเรียอย่างสม่ำเสมอโดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นเพศชายมีระยะการเป็นโรคเบาหวานนานกว่า 10 ปี รวมถึงการแนะนำให้ผู้ป่วยเบาหวานควบคุมระดับไตรกลีเซอร์ไรด์ในเลือดและระดับกรดยูริกในเลือด เพื่อชะลอการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไต