ความสัมพันธ์ระหว่างระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารและกิจกรรมทางกายของหญิงวัยกลางคน อาศัยอยู่ที่ตำบลโตนด อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา - เผยกลาง, ฺิเบญจมาศ; มุกตพันธุ์, เบญจา (วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2019)
การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารและกิจกรรมทางกายของหญิงวัยกลางคน กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาคือหญิงวัยกลางคน อายุ 40-60 ปี ที่อาศัยอยู่ในตำบลโตนด อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 220 คน เก็บข้อมูลลักษณะส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และความถี่บริโภคอาหารชนิดต่างๆ โดยการใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และเก็บข้อมูลกิจกรรมทางกายโดยใช้แบบสัมภาษณ์กิจกรรมทางกายระดับโลกฉบับภาษาไทย วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพกับกิจกรรมทางกาย โดยมีตัวแปรข้อมูลควบคุมกับได้แก่ อายุ การศึกษา อาชีพ ความเพียงพอของรายได้กับรายจ่าย และโรคประจำตัว ด้วยสถิติทดสอบ Multiple logistic regression ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 50.3±0.4 ปี จบการศึกษาระดับประถมศึกษาร้อยละ 57.3 กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 69.5 มีความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับไม่เพียงพอ (ระดับต่ำถึงพอใช้) ร้อยละ 70.5 มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารในระดับที่ไม่ดีต่อสุขภาพ และร้อยละ 26.4 มีกิจกรรมทางกายในระดับที่ไม่เพียงพอต่อการมีสุขภาพดี จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่ากลุ่มตัวอย่างที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพในระดับที่เพียงพอ (ระดับดีขึ้นไป) มีโอกาสมีระดับพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ดีต่อสุขภาพเป็น 4.75 เท่าของกลุ่มที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพระดับไม่เพียงพออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI: 2.33 ถึง 9.64) ด้านกิจกรรมทางกายพบว่ากลุ่มที่มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับที่เพียงพอมีกิจกรรมทางกายในระดับที่ดีต่อสุขภาพ เป็น 6.25 เท่าของกลุ่มที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพระดับไม่เพียงพออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI: 2.47 ถึง 16.29) สรุปสองในสามของหญิงวัยกลางคนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพในระดับไม่เพียงพอต่อการปฏิบัติที่ดีด้านการบริโภคอาหารและการมีกิจกรรมทางกาย ดังนั้นหน่วยงานทางด้านสาธารณสุขควรจัดโครงการเพิ่มพูนความรอบรู้ด้านสุขภาพของหญิงวัยกลางคนอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อนำไปสู่การบริโภคอาหารและการมีกิจกรรมทางกายที่ดีต่อสุขภาพ ซึ่งจะส่งผลต่อการป้องกันโรคเรื้อรังได้ในอนาคต