การประเมินความเสี่ยงทางอาชีวอนามัยต่อความผิดปกติทางระบบกระดูกโครงร่างและกล้ามเนื้อจากการสัมผัสปัจจัยทางการยศาสตร์ในการทำงานของเกษตรกรปลูกยางพารา - ชายเกลี้ยง สุนิสา (วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2020)
การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความเสี่ยงต่อความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ กลุ่มตัวอย่างเป็นเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 316 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ การประเมินความเมื่อยล้าบริเวณต่างๆ ของร่างกาย การประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ และใช้เมตริกความเสี่ยงทางอาชีวอนามัยในการประเมินความเสี่ยงต่อความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ ในขั้นตอนการทำงาน ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรทุกคนทำหน้าที่กรีดยางพารา ส่วนใหญ่เก็บน้ำยางสดหรือเก็บยางก้อนถ้วย ร้อยละ 95.56 มีประสบการณ์กรีดยางพารามากกว่า 3 ปี ร้อยละ 94.30 และทำงานมากกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน ร้อยละ 61.08 รับรู้ความรู้สึกไม่สบายทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อที่อาการรุนแรงระดับมากถึงมากเกินทนไหว 3 ตำแหน่งแรก คือ หลังส่วนล่าง ร้อยละ 22.52 มือและข้อมือ ร้อยละ 13.92 และเข่า ร้อยละ 16.14 ตามลำดับ ความเสี่ยงต่อความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ พบว่า มีความเสี่ยงตั้งแต่ระดับเสี่ยงสูง (ร้อยละ 34.49) และเสี่ยงสูงมาก (ร้อยละ 65.51) และเมื่อพิจารณาตามขั้นตอนการทำงาน ความเสี่ยงสูงถึงสูงมากในขั้นตอนการกรีดยางและการเก็บยางก้อนถ้วย พบที่ตำแหน่งหลังส่วนล่าง รองลงมาคือ เข่า และมือและข้อมือ ตามลำดับ และพบความเสี่ยงสูงถึงสูงมากต่อการปวดคอ ไหล่ ในขั้นตอนการทำยางแผ่น จึงเสนอแนะให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน มีกิจกรรมการเฝ้าระวัง ป้องกันโรคทางระบบกระดูกโครงร่างและกล้ามเนื้อโดยเฉพาะในขั้นตอนการกรีดยาง การให้ความรู้ทางการยศาสตร์เพื่อการปรับเปลี่ยนท่าทางการทำงานเพื่อลดความเสี่ยงและมีอุปกรณ์ช่วยนั่งพักชั่วคราวขณะทำงาน และการประยุกต์ใช้เมตริกความเสี่ยงทางอาชีวอนามัยนี้เพื่อการประเมินติดตาม การเฝ้าระวัง ป้องกันและลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคทางระบบกระดูกโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรได้ต่อไป