https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/issue/feed วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2026-01-02T11:30:19+07:00 รองศาสตราจารย์ ดร. จันทร์ทิรา เจียรณัย jnatned@gmail.com Open Journal Systems <p><strong>วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ (</strong><strong>Journal of Nursing and Therapeutic Care)</strong></p> <p><strong><span class="font-weight-bold" data-v-4fadc455="">ISSN:</span> 2985-1432 (Online)</strong></p> <p>วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ ชื่อเดิม: วารสารสมาคมพยาบาลฯ สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ </p> <p>และเปลี่ยนเฉพาะชื่อภาษาอังกฤษ <strong>จากเดิม "Journal of Nursing and Health Care" </strong></p> <p><strong>เป็น “Journal of Nursing and Therapeutic Care”</strong></p> <p>วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ (Journal of Nursing and Therapeutic Care) เป็นของสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สำนักงานสาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นสื่อกลางของบุคลากรวิชาชีพการพยาบาลฯ การดูแลสุขภาพ และผู้ที่เกี่ยวข้อง ในการส่งเสริมเผยแพร่ความรู้และแนวปฏิบัติจากงานวิจัย บทความวิชาการ และบทความอื่นๆที่น่าสนใจ <strong>เพื่อเพิ่มพูนความเข้มแข็งทางวิชาชีพการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ</strong> ดังนั้นจึงใคร่ขอเชิญชวนให้พยาบาลทุกท่านและผู้ที่เกี่ยวข้องที่สนใจส่งบทความมาเผยแพร่ในวารสารนี้ กองบรรณาธิการยินดีรับเรื่องที่ท่านส่งมาและยินดีสรรหาผู้เชี่ยวชาญในเรื่องที่ท่านเขียน มาให้ข้อเสนอแนะ ในการปรับปรุงต้นฉบับให้ได้คุณภาพอย่างสมบูรณ์แบบ</p> <p>ตีพิมพ์ปีละ 4 ฉบับ ทุก ๆ 3 เดือน</p> <p>ฉบับที่ 1 มกราคม-มีนาคม</p> <p>ฉบับที่ 2 เมษายน – มิถุนายน</p> <p>ฉบับที่ 3 กรกฎาคม – กันยายน</p> <p>ฉบับที่ 4 ตุลาคม – ธันวาคม</p> https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/281591 มุมมองแพทย์ประคับประคองต่อการวางแผนดูแลล่วงหน้า: ปัจจัยที่มีผลและองค์ประกอบเครื่องมือที่จำเป็น 2025-08-27T13:45:11+07:00 รุ่งทิวา พิสุทธิ์ปัญญา thingtiwa@gmail.com กุลเชษฐ์ เกษะโกมล thingtiwa@gmail.com ทนงสรรค์ เทียนถาวร thingtiwa@gmail.com สัณหวัช โสประทุม thingtiwa@gmail.com องอาจ นัยพัฒน์ thingtiwa@gmail.com เอกภพ สิทธิวรรณธนะ thingtiwa@gmail.com <p>การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์และทำความเข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจวางแผนการวางแผนการดูแลล่วงหน้า และระบุองค์ประกอบที่สำคัญของแบบฟอร์มการวางแผนการดูแลล่วงหน้า จากมุมมองแพทย์ผู้ชำนาญการด้านการดูแลผู้ป่วยประคับประคอง 12 ท่าน ซึ่งได้รับประกาศนียบัตรในวิชาชีพเวชกรรมด้านเวชศาสตร์ครอบครัว การบริบาลแบบประคับประคอง และมีประสบการณ์การดูแลผู้ป่วยประคับประคองอย่างน้อย 2 ปี ได้รับการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก 45-60 นาที ระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ถึง เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างซึ่งพัฒนาจากการทบทวนวรรณกรรม และผ่านการตรวจสอบและแก้ไขโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน มีค่าดัชนี ความสอดคล้องระหว่างคำถามกับวัตถุประสงค์ เท่ากับ 1 นำมาวิเคราะห์ข้อมูลผ่านการวิเคราะห์แก่นสาระ</p> <p>ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่ส่งผลทั้งในด้านปัจจัยที่สนับสนุนและปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อการตัดสินวางแผนดูแลล่วงหน้าผ่านมุมมองผู้ชำนาญการมีประเด็นหลัก 4 ประเด็นได้แก่ 1) ความรู้และการเข้าถึงข้อมูล 2) อิสระในการตัดสินใจของบุคคล 3) อุปสรรคด้านความเชื่อและวัฒนธรรม 4) ความพร้อมของระบบสุขภาพ นอกจากนี้ในด้านของการพัฒนาเครื่องมือการดูแลล่วงหน้าจากมุมมองของผู้ชำนาญการสามารถแบ่งองค์ประกอบของแบบฟอร์มการบันทึกการวางแผนดูแลล่วงหน้าเป็น 2 กลุ่มใหญ่ 1) องค์ประกอบสำคัญที่ต้องมีเพื่อความสมบูรณ์ ได้แก่ เป้าหมายและการตัดสินใจเกี่ยวกับหัตถการกู้ชีพ รวมถึงผู้ตัดสินใจแทน 2) องค์ประกอบที่ควรมีเพื่อการวางแผนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ได้แก่ ความต้องการด้านจิตวิญญาณ การรับรู้ด้านตัวโรคและ ความต้องการการดูแลทางกาย การสื่อสารกับครอบครัว รวมถึงปัจจัยทางด้านสังคมที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางให้บุคลากรทางการแพทย์เข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจวางแผนดูแลสุขภาพล่วงหน้า และเริ่มต้นสนทนาเพื่อวางแผนดูแลล่วงหน้าแก่ผู้ป่วยประคับประคองได้อย่างเหมาะสม ทั้งยังสามารถนำไปพัฒนาแบบฟอร์มการวางแผนดูแลล่วงหน้าตามองค์ประกอบที่ผู้ชำนาญการแนะนำเพื่อการวางแผนดูแลล่วงหน้าร่วมกับผู้ป่วยและครอบครัวโดยคำนึงถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้ป่วยและประเด็นสำคัญที่ควรได้รับการพูดคุยเพื่อวางแผนดูแลสุขภาพล่วงหน้า</p> 2026-02-12T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/281618 ปัจจัยทำนายอาการวิตกกังวลและซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง 2025-08-22T15:20:11+07:00 อภิญญา คชมาตย์ apinya.k@msu.ac.th อภิญญา วงศ์พิริยโยธา apinya.w@msu.ac.th สุธาสินี เหล่าวิศาลสุวรรณ Sutra2509@gmail.com นุชศรารัตน์ จันนนท์ nuchsararat2512@gmail.com <p>การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายอาการวิตกกังวลและอาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จำนวน 97 คน ที่มารับบริการคลินิกพิเศษ โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินการรับรู้ภาวะสุขภาพ แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคมแบบวัดความรู้สึกเครียด แบบวัดความรู้สึกว้าเหว่ และแบบวัดอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า มีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.75, 0.93, 0.75,0.76 และ 0.66 (สำหรับอาการวิตกกังวล) และ 0.67 (สำหรับอาการซึมเศร้า) ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสถิติการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน</p> <p>ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่สามารถร่วมกันทำนายอาการวิตกกังวลได้ ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคม การรับรู้ภาวะสุขภาพ และความรู้สึกเครียด โดยทั้งสามตัวแปรสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของอาการวิตกกังวลในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ร้อยละ 25 ส่วนปัจจัยที่ทำนายอาการซึมเศร้าได้ ได้แก่ ความรู้สึกว้าเหว่และการสนับสนุนทางสังคม ตัวแปรทั้งสองนี้สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของอาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ร้อยละ 22 ดังนั้นการประเมินสุขภาพจิตอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต และการสร้างเครือข่ายสนับสนุนทางสังคม ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการดูแลผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ซึ่งจะช่วยลดอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า</p> 2026-02-11T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/280827 การพัฒนาแนวปฏิบัติเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาภายในหน่วยงานวิสัญญี โรงพยาบาลหนองคาย 2025-08-18T11:03:55+07:00 เนตรนภา บุญประชารัตน์ netboonpracha@gmail.com พันทิภา พิสัยพันธ์ Panthipa1986@gmail.com วาชินี ชินราช wachineechin@gmail.com <p>การวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของการใช้แนวปฏิบัติเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาภายในหน่วยงานวิสัญญี โรงพยาบาลหนองคาย แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ 1) ระยะเตรียมการ 2) ระยะปฏิบัติการ มี 4 ขั้นตอน คือ การวางแผน การปฏิบัติการสังเกตการณ์ และสะท้อนกลับ รวม 2 วงรอบ และ 3) ระยะประเมินผล กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ประกอบด้วยวิสัญญีแพทย์และวิสัญญีพยาบาล 16 คน และผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึก จำนวน 4,110 ราย แบ่งเป็นกลุ่มก่อนใช้ 2,020 ราย และกลุ่มหลังใช้แนวปฏิบัติ 2,090 ราย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้น ผ่านการตรวจสอบคุณภาพค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.88 แบบประเมินความเป็นไปได้ในการใช้แนวปฏิบัติ และแบบสอบถามความพึงพอใจ ค่าความเที่ยงตรงของ เท่ากับ 0.83 และ 0.90 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.83 และ 0.71 ตามลำดับ แบบเก็บข้อมูลอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงคลาดเคลื่อนทางยา ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการสรุปผลนำเสนอในลักษณะพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา การเปรียบเทียบสัดส่วนอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงก่อนและหลังใช้แนวปฏิบัติ ด้วย Z test และเปรียบเทียบคะแนนความพึงพอใจในการใช้งานระหว่างก่อนและหลังใช้นวัตกรรม ด้วยสถิติ Wilcoxon signed rank test</p> <p>ผลการศึกษา พบว่า 1) แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นครอบคลุมกระบวนการใช้ยา 6 ขั้นตอน ได้แก่ การสั่งใช้ยา การเตรียมยา การบริหารยา การติดตามการใช้ยา การบันทึกข้อมูล และการเก็บรักษายาและ 2) ผลของการใช้แนวปฏิบัติพบว่ามีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้งานระดับมากที่สุด ความพึงพอใจหลังใช้งานนวัตกรรมมากกว่าก่อนใช้นวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ <em>(</em><em>p</em>&lt; .001) รวมทั้งสัดส่วนอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงความคลาดเคลื่อนทางยาหลังใช้แนวปฏิบัติลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ <em>(</em><em>p</em>&lt; .001) ดังนั้นแนวปฏิบัติที่ครอบคลุมทั้งกระบวนการใช้ยาช่วยลดอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงของความคลาดเคลื่อนทางยาได้</p> 2026-01-13T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/281769 การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสี่ยงภายนอกและการตระหนักรู้ของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองกับทัศนคติต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 2025-09-17T12:12:28+07:00 เบญจวรรณ จันลาวงศ์ benjawan_chan@vu.ac.th พรพรรณ พลเสน Benjawan_chan@vu.ac.th กัลยารัตน์ ญาติธรรม Benjawan_chan@vu.ac.th ชนิดาภา มูลสาร Benjawan_chan@vu.ac.th <p>การวิจัยแบบสหสัมพันธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสี่ยงภายนอกและการตระหนักรู้ของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองกับทัศนคติต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลเทพรัตน์นครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเจาะจง จำนวน 104 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมีนาคม ถึง เมษายน พ.ศ. 2567 เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถาม 4 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 ข้อมูลส่วนบุคคล ส่วนที่ 2 ปัจจัยเสี่ยงภายนอกส่วนที่ 3 การตระหนักรู้เพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองซ้ำ ส่วนที่ 4 ทัศนคติต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.96, 0.78 และ 0.93 ตามลำดับ และความเชื่อมั่นทั้งหมด เท่ากับ 0.88 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสี่ยงภายนอกกับทัศนคติต่อพฤติกรรมใช้สถิติ Chi- squared test วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการตระหนักรู้กับทัศนคติต่อพฤติกรรมใช้สถิติ Spearman’s rank correlation</p> <p>ผลการศึกษา พบว่า ความเครียดเป็นปัจจัยเสี่ยงภายนอกเดียวที่มีความสัมพันธ์กับทัศนคติพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (<em>p</em>&lt; .05) ความสัมพันธ์ระหว่างการตระหนักรู้ของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองกับทัศนคติต่อพฤติกรรมการป้องกัน พบว่า ความเชื่อ (r= 0.43) และการปฏิบัติตน (r= 0.31) มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางกับทัศนคติต่อพฤติกรรมการป้องกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (<em>p</em>&lt; .01) ในขณะที่ความรู้เกี่ยวกับโรคมีความสัมพันธ์กับทัศนคติต่อพฤติกรรม การป้องกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (<em>p</em>&gt; .05) ข้อเสนอแนะ คือ ทีมสุขภาพควรเน้นการลดความเครียดและเสริมสร้างความเชื่อมั่นในการป้องกันรวมถึงสนับสนุนการปฏิบัติตนที่ถูกต้องควบคู่ไปกับการให้ความรู้เพื่อส่งเสริมทัศนคติที่ดีต่อการป้องกันการกลับเป็นซ้ำ</p> 2026-02-18T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/280922 ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยป้องกันด้านบุคคลกับความฉลาดทางอารมณ์ของนิสิตพยาบาล หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต 2 ปี 6 เดือน 2025-07-30T15:58:33+07:00 อรุโณทัย สิงห์ตาแก้ว arunothai.sing@gmail.com จิรกุล ครบสอน totochung.toto@gmail.com <p>การจะเป็นบัณฑิตพยาบาลที่มีคุณภาพ นิสิตจำเป็นต้องมีความสามารถในการรับรู้อารมณ์และความยืดหยุ่นต่อความยากลำบาก งานวิจัยระหว่างประเทศแสดงให้เห็นว่าปัจจัยป้องกันด้านบุคคล และความฉลาดทางอารมณ์เป็นคุณลักษณะสำคัญที่ช่วยให้ปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้จะมีการศึกษาเกี่ยวกับตัวแปรแต่ละตัวในบริบทต่างประเทศ แต่ยังมีช่องว่างความรู้เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรทั้งสองในบริบทนิสิตพยาบาลไทย โดยเฉพาะในหลักสูตรเร่งรัด 2 ปี 6 เดือน ที่มีลักษณะเฉพาะคือนิสิตมีประสบการณ์การทำงานมาก่อนและต้องเรียนในระยะเวลาอัดแน่น การวิจัยเชิงสหสัมพันธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคะแนนเฉลี่ยของ 1) ปัจจัยป้องกันด้านบุคคล 2) ความฉลาดทางอารมณ์ และ 3) ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรทั้งสองของนิสิตพยาบาล กลุ่มตัวอย่างเป็นนิสิตพยาบาลหลักสูตร 2 ปี 6 เดือน ชั้นปีที่ 3-4 จากมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งในปทุมธานี จำนวน 150 คน คัดเลือกโดยการสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลระหว่าง 13 ธันวาคม พ.ศ. 2566 – 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 เครื่องมือประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินปัจจัยป้องกันด้านบุคคล และแบบวัดความฉลาดทางอารมณ์ของกรมสุขภาพจิต ที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.85 และ 0.87 ตามลำดับ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน</p> <p>ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 28.49 ปี เกรดเฉลี่ย 3.11 (S.D. = 0.22) มีคะแนนปัจจัยป้องกันด้านบุคคลเฉลี่ย 80.74 อยู่ในระดับสูง และคะแนนความฉลาดทางอารมณ์เฉลี่ยรวม 178.17 (ด้านดี 62.55, ด้านเก่ง 60.63 และด้านสุข 54.99) อยู่ในระดับปกติขึ้นไป พบความสัมพันธ์ทางบวกระดับสูงระหว่างปัจจัยป้องกันด้านบุคคลกับความฉลาดทางอารมณ์ (r=0.78, <em>p</em>&lt;.001) และความสัมพันธ์กับความฉลาดทางอารมณ์แต่ละด้าน (ด้านดี r=0.75, ด้านเก่ง r=0.69 และด้านสุข r=0.73, <em>p</em>&lt;.001) ซึ่งจากผลการศึกษาสามารถนำไปพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมเสริมเพื่อส่งเสริมปัจจัยป้องกันด้านบุคคลและความฉลาดทางอารมณ์ของนิสิตพยาบาล เพื่อเตรียมความพร้อมเป็นพยาบาลวิชาชีพที่มีคุณภาพต่อไป </p> 2026-01-27T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/282098 ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในเกษตรกรปลูกข้าวโพด: อำเภอหนึ่งของประเทศไทย 2025-09-17T10:53:18+07:00 พรเลิศ ชุมชัย Yotaga_paka@yahoo.co.th โยธิน ปอยสูงเนิน yotaga_paka@yahoo.co.th อาจารีย์ พรหมรัตน์ Yotaga_paka@yahoo.co.th <p>การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวางเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล สิ่งคุกคามสุขภาพความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรปลูกข้าวโพดในจังหวัดสระบุรีกลุ่มตัวอย่างเป็นเกษตรกรที่ปลูกข้าวโพดจำนวน 286 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ ประกอบด้วย 1) ปัจจัยส่วนบุคคล 2) สิ่งคุกคามสุขภาพ 3) ความรอบรู้ด้านสุขภาพ 4) แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ และ 5) พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ได้ค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ในช่วง 0.75-1.00 ค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ 0.82, 0.81 และ 0.84 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบพอยท์ไบซีเรียส สัมประสิทธิ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบมีขั้นตอน Stepwise Multiple Regression Analysis</p> <p>ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ (ร้อยละ 94.40) มีพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอยู่ในระดับสูง ปัจจัยด้านการมีเครื่องป้องกันอันตราย ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรปลูกข้าวโพดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (<em>p</em> &lt; .01และ<em> p</em> &lt; .05) และปัจจัยด้านการมีเครื่องป้องกันอันตรายส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรปลูกข้าวโพดได้ร้อยละ 15.40 จากผลการวิจัยครั้งนี้พยาบาลวิชาชีพหรือบุคลากรด้านสุขภาพที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิควรพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ และแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพให้กับเกษตรกรปลูกข้าวโพด เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นการป้องกันการเกิดโรคจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสำหรับเกษตรกรปลูกข้าวโพดในชุมชนได้</p> 2026-02-18T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/281011 การเปรียบเทียบผลลัพธ์การตั้งครรภ์และการคลอดของหญิงตั้งครรภ์ก่อนและ ระหว่างการแพร่ระบาดของโควิด-19 ในโรงพยาบาลขอนแก่น 2025-08-02T22:03:24+07:00 กนกพร วรรณพงศ์ amm.knp@kkumail.com สมจิตร เมืองพิล sompha@kku.ac.th ทิวาวรรณ เทพา tthiwawan@kku.ac.th ธัญญลักษณ์ วงศ์ลือชา tanyalak_54@hotmail.com ปราณี นามหานวล praneenumhanual@gmail.com <p>การศึกษาเชิงวิเคราะห์นี้ใช้วิธีการศึกษาทางระบาดวิทยาแบบเปรียบเทียบกลุ่มผู้ป่วยกับกลุ่มควบคุมโดยไม่ได้มีการจับคู่ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์การตั้งครรภ์และการคลอดของผู้คลอดในช่วงก่อนและระหว่างการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในโรงพยาบาลขอนแก่น เก็บรวบรวมข้อมูลจากแฟ้มข้อมูลในระบบเวชระเบียนผู้คลอดของโรงพยาบาลขอนแก่น กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มควบคุม คือผู้คลอดช่วงก่อนการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่มีข้อมูลในเวชระเบียนระหว่างวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2561 ถึงวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2563 จำนวน 2,550 คน และ 2) กลุ่มศึกษา คือผู้คลอดในช่วงการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่มีข้อมูลในเวชระเบียนระหว่างวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2563 ถึงวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 จำนวน 2,550 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้เครื่องมือแบบตรวจสอบรายการและเติมคำ ประกอบด้วยข้อมูลทั่วไป การฝากครรภ์ ผลลัพธ์การตั้งครรภ์และการคลอด ซึ่งมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาของเครื่องมือเท่ากับ 0.93 วิเคราะห์ผลลัพธ์การตั้งครรภ์และการคลอดด้วยสถิติการถดถอยโลจิสติกแบบ 2 กลุ่ม</p> <p>ผลการศึกษาพบว่า ผู้คลอดกลุ่มศึกษาซึ่งคลอดระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 มีแนวโน้มคลอดก่อนกำหนดน้อยกว่า แต่มีภาวะตกเลือดหลังคลอดมากกว่ากลุ่มควบคุมซึ่งคลอดก่อนที่มีการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 โดยกลุ่มควบคุมมีการฝากครรภ์น้อยกว่ากลุ่มศึกษา ทารกกลุ่มศึกษามีแนวโน้มเป็นทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยในอัตราที่น้อยกว่ากลุ่มควบคุมมีภาวะขาดออกซิเจนแรกเกิดน้อยกว่า และเข้ารับการรักษาในหออภิบาลทารกแรกเกิดน้อยกว่ากลุ่มควบคุม นอกจากนี้ ทารกกลุ่มศึกษามีแนวโน้มที่จะถูกแยกจากมารดามากกว่ากลุ่มควบคุม ผลการศึกษานี้สามารถนำไปใช้ในการปรับปรุงระบบการดูแลหญิงตั้งครรภ์การเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน และเตรียมความพร้อมของระบบบริการสุขภาพในการบริหารจัดการกับโรคอุบัติใหม่ในอนาคต</p> 2026-01-22T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/279476 ผลของนวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงต่อการรับรู้ทักษะการตรวจครรภ์ และความพึงพอใจของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ 2025-06-14T16:15:39+07:00 ดารุนนีย์ สวัสดิโชตติ์ Tats_nu37@npu.ac.th ทัศน์วรรณ สุนันต๊ะ Tats_nu37@npu.ac.th สุปราณี สิทธิกานต์ Tats_nu37@npu.ac.th ประไพรัตน์ แก้วศิริ Tats_nu37@npu.ac.th พยอม สินธุศิริ Tats_nu37@npu.ac.th ดรัลรัตน์ เชื้อเมืองแสน Tats_nu37@npu.ac.th <p>การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ทักษะการตรวจครรภ์ระหว่างกลุ่มทดลองที่ใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงและกลุ่มควบคุมที่ได้รับการเรียนการสอนตามปกติ 2) เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ทักษะการตรวจครรภ์ก่อนและหลังใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงของกลุ่มทดลอง 3) ประเมินความพึงพอใจของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ต่อการใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริง กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 3 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม มหาวิทยาลัยนครพนม ที่ฝึกปฏิบัติงานรายวิชาปฏิบัติการพยาบาลมารดาและทารกในภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2565 และได้เสร็จสิ้นการฝึกปฏิบัติ ณ แผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาลนครพนม โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 25 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับการสอนโดยใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริง ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการสอนด้วยวิธีการปกติของรายวิชา คือ การบรรยายและสาธิตการตรวจครรภ์โดยใช้หุ่นจำลองทั่วไปของห้องปฏิบัติการ การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบประเมินการรับรู้ทักษะการตรวจครรภ์ และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ และการทดสอบค่าที </p> <p><strong> </strong>ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มทดลองที่ใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ทักษะการตรวจครรภ์มากกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการเรียนการสอนตามปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (<em>p </em>&lt; .01) มีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ทักษะการตรวจครรภ์หลังใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงมากกว่าก่อนใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ <em>(</em><em>p</em> &lt; .01) และมีความพึงพอใจต่อการใช้นวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงอยู่ในระดับมากที่สุด จากผลการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าผู้สอนในสถาบันการศึกษาควรนำนวัตกรรมชุดหุ่นตรวจครรภ์เสมือนจริงไปใช้เป็นสื่อการสอนในการจัดการเรียนการสอน การเตรียมความพร้อมก่อนฝึกปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการพยาบาล และทบทวนการฝึกประสบการณ์ในห้องปฏิบัติการควบคู่กับการฝึกปฏิบัติกับหญิงตั้งครรภ์ในสถานการณ์จริง และควรมีการส่งเสริมการบูรณาการพัฒนานวัตกรรมกับการวิจัยควบคู่กับการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาทักษะและสมรรถนะวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง</p> 2026-01-26T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/281042 ผลของโปรแกรมการจัดการอาการร่วมกับการออกกำลังกายโดยการฟ้อนรำอีสานต่ออาการเหนื่อยล้าในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในชุมชน 2025-08-22T13:58:42+07:00 ปลมา โสบุตร์ palama@reru.ac.th ศตวรรษ อุดรศาสตร์ palama@reru.ac.th ธัญลักษณ์ หวังมวนกลาง palama@reru.ac.th นวลปราง เห็มนุช palama@reru.ac.th <p>การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการอาการร่วมกับการออกกำลังกายโดยการฟ้อนรำอีสานต่ออาการเหนื่อยล้าในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในชุมชน โดยประยุกต์แบบจำลองการจัดการอาการของ Dodd และคณะ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่อาศัยอยู่ในเขตความรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านดงหวาย ตำบลเกาะแก้ว อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 102 คน สุ่มแบบหลายขั้นตอนแบ่งเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 51 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการอาการร่วมกับการออกกำลังกายโดยการฟ้อนรำอีสาน ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือวิจัยประกอบไปด้วย โปรแกรมการจัดการอาการร่วมกับการออกกำลังกายโดยการฟ้อนรำอีสาน ระยะเวลาดำเนินการ 8 สัปดาห์ หาค่าความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน เท่ากับ 0.90 และแบบประเมินอาการเหนื่อยล้า หาความเชื่อมั่นโดยการหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.85 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล เปรียบเทียบข้อมูลส่วนบุคคลของกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองโดยใช้สถิติ Chi-square test และ Fisher’s exact test และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยล้า โดยใช้สถิติ Paired t-test, Independent t-test</p> <p>ผลการวิจัยพบว่า 1) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยล้า กลุ่มทดลองก่อนและหลังเข้าโปรแกรมฯ มีค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยล้า ก่อนและหลังทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ 2) ค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยล้าระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม หลังเข้าโปรแกรมฯ มีค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยล้าหลังทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น โปรแกรมการจัดการอาการร่วมกับการออกกำลังกายโดยการฟ้อนรำอีสานช่วยลดอาการเหนื่อยล้าในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ได้และสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางการพยาบาลในคลินิกเบาหวานระดับปฐมภูมิเพื่อช่วยผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จัดการอาการเหนื่อยล้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ</p> 2026-01-28T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/281309 ผลของโปรแกรมการสร้างเสริมพลังอำนาจโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อความรู้ในการดูแลเท้า พฤติกรรมการดูแลเท้า และน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ 2025-08-11T16:15:42+07:00 อรุณี คุ้มเมือง arunee2614@gmail.com <p>การวิจัยนี้เป็นแบบกึ่งทดลองสองกลุ่ม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสร้างเสริมพลังอำนาจโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อความรู้ในการดูแลเท้า พฤติกรรมการดูแลเท้า และน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ มารับการรักษาในคลินิกหมอครอบครัวท่าวังหิน โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อุบลราชธานี จำนวน 30 คน เลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์คุณสมบัติคัดเข้า แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 15 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสร้างเสริมพลังอำนาจโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์เป็นเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมเข้าร่วมกิจกรรมตามปกติ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบทดสอบความรู้ในการดูแลเท้า แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลเท้า และการตรวจระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาของแบบสอบถามได้เท่ากับ 0.89 และ 0.91 ส่วนแบบทดสอบความรู้ในการดูแลเท้า ตรวจสอบความเที่ยงด้วยวิธีของคูเดอร์-ริชาร์ดสัน 20 ได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.80 และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลเท้า ตรวจสอบความเที่ยงได้ค่าสัมประสิทธิ์ของครอนบาคเท่ากับ 0.84 วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบแบบนอนพาราเมตริก ได้แก่ Chi-square test, Fisher’s exact, Wilcoxon-signed rank test และ Mann Whitney U test</p> <p>ผลการวิจัย พบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรมการสร้างเสริมพลังอำนาจโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ กลุ่มทดลองมีค่าคะแนนความรู้ในการดูแลเท้าและค่าคะแนนพฤติกรรมการดูแลเท้าหลังเข้าร่วมโปรแกรมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่าน้ำตาลสะสมในเลือดต่ำกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการสร้างเสริมพลังอำนาจทำให้กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ในการดูแลเท้าที่ถูกต้อง สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลเท้าและการควบคุมระดับน้ำตาลสะสมในเลือดได้ดี ดังนั้นควรนำมาใช้ในการให้การดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานและกลุ่มเสี่ยงเพื่อให้มีพฤติกรรมการดูแลเท้าที่ถูกต้องเป็นการป้องกันการเกิดแผลที่เท้าและลดภาวะแทรกซ้อน</p> 2026-02-11T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/280500 อิทธิพลของพฤติกรรมภาวะผู้นำแบบเสริมพลังอำนาจของผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น การรับรู้สมรรถนะแห่งตนและพฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทำงาน ต่อการปฏิบัติตามบทบาท ในงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลเอกชน 2025-07-09T15:43:44+07:00 พัชราพร ตาใจ patcharaporn.air@gmail.com เนตรชนก ศรีทุมมา netchanoks@christian.ac.th สุจิตรา เหลืองอมรเลิศ sluangamornlert@yahoo.com <p>การวิจัยเชิงปริมาณครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเส้นทางอิทธิพลของพฤติกรรมภาวะผู้นำแบบเสริมพลังอำนาจของผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น การรับรู้สมรรถนะแห่งตน และพฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทำงานต่อการปฏิบัติตามบทบาทในงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลเอกชน กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลวิชาชีพ จำนวน 287 ราย จากโรงพยาบาลเอกชนที่ผ่านการรับรองคุณภาพมาตรฐานระดับสากล เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามพฤติกรรมภาวะผู้นำแบบเสริมพลังอำนาจของผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น การรับรู้สมรรถนะแห่งตน พฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทำงาน และการปฏิบัติตามบทบาทในงาน ความตรงตามเนื้อหาได้เท่ากับ 0.95, 0.96, 0.94 และ 0.95 ตามลำดับ ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.96, 0.90, 0.97, และ0.95 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติวิเคราะห์เส้นทางอิทธิพล</p> <p>ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมภาวะผู้นำแบบเสริมพลังอำนาจของผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น มีอิทธิพลทางตรงต่อการปฏิบัติตามบทบาทในงานของพยาบาลวิชาชีพ มีอิทธิพลทางอ้อมผ่านการรับรู้สมรรถนะแห่งตน และผ่านพฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทำงาน โดยโมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ สามารถทำนายการปฏิบัติตามบทบาทในงานได้ ร้อยละ 64 ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้นจำเป็นต้องมีพฤติกรรมภาวะผู้นำแบบเสริมพลังอำนาจ เพื่อส่งเสริมให้พยาบาลวิชาชีพมีความเชื่อในความสามารถของตนเอง เกิดความคิดและกล้าทำสิ่งใหม่ ๆ ส่งผลให้พยาบาลสามารถปฏิบัติงานตามบทบาทในงานได้ดีขึ้น</p> 2026-01-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/280824 การดูดเสมหะทางท่อช่วยหายใจ: แนวทางปฏิบัติในปัจจุบัน 2025-08-05T13:45:03+07:00 มุขพล ปุนภพ khantarut@gmail.com คัณธารัตน์ จันทร์ศิริ khantarut@gmail.com ธารทนา สุปรียธิติกุล khantarut@gmail.com <p>การดูดเสมหะทางท่อช่วยหายใจเป็นหัตถการสำคัญในการรักษาทางเดินหายใจให้โล่งเพื่อให้ร่างกายได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอในผู้ป่วยที่ใส่ท่อช่วยหายใจ จึงจำเป็นต้องมีแนวทางปฏิบัติที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์สนับสนุนเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและความปลอดภัยต่อผู้ป่วย บทความวิชาการฉบับนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางปฏิบัติสำหรับการดูดเสมหะทางท่อช่วยหายใจตามคำแนะนำฉบับปรับปรุงล่าสุดจากสมาคมการดูแลระบบหายใจแห่งสหรัฐอเมริกาปี พ.ศ. 2565 และการทบทวนหลักฐานเชิงประจักษ์ที่เกี่ยวข้องกับการดูดเสมหะ เพื่อส่งเสริมการนำแนวทางนี้ไปประยุกต์ใช้ในทางคลินิกเพื่อการปรับปรุงคุณภาพการดูแลลดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มความปลอดภัยให้แก่ผู้ป่วยที่ใช้เครื่องช่วยหายใจ</p> <p> แนวทางปฏิบัติเรื่องการดูดเสมหะทางท่อช่วยหายใจในบทความนี้มีประเด็นสำคัญที่เน้นการดูดเสมหะเมื่อมีข้อบ่งชี้ ที่ชัดเจน เช่น การเห็นหรือได้ยินเสียงเสมหะ การพบกราฟแสดงการไหลของอากาศจากเครื่องช่วยหายใจมีลักษณะเป็นฟันเลื่อย สำหรับเทคนิคของการดูดเสมหะนั้น พบว่าการใช้เทคนิคการดูดเสมหะแบบปิดอาจลดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยที่เสี่ยงต่อภาวะพร่องออกซิเจนและป้องกันการแพร่กระจายเชื้อในระบบทางเดินหายใจได้ดีกว่า การดูดเสมหะควรเลือกใช้สายดูดเสมหะขนาดเล็กและเปิดแรงดันลบให้น้อยที่สุด ไม่ควรเกิน 200 mmHg การดูดเสมหะต้องกระทำภายใต้การช่วยหายใจร่วมกับการให้ออกซิเจน ในปริมาณสูงอย่างเพียงพอโดยพิจารณาให้เหมาะสมในผู้ป่วยแต่ละราย และควรใช้เทคนิคการดูดเสมหะในระดับตื้นในผู้ป่วยทุกราย ในแต่ละครั้งของการดูดเสมหะควรใช้ระยะเวลาไม่เกิน 15 วินาที ไม่แนะนำให้หยดน้ำเกลือในท่อช่วยหายใจในระหว่างการดูดเสมหะ และการดูดเสมหะจำเป็นต้องทำด้วยเทคนิคปราศจากเชื้อ ซึ่งพยาบาลสามารถนำความรู้ใหม่ไปประยุกต์ใช้เพื่อเป็นแนวทางในการดูดเสมหะผู้ป่วยผู้ใหญ่ที่ใส่ท่อช่วยหายใจ เพื่อลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ภาวะพร่องออกซิเจน ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และภาวะปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับการใช้เครื่องช่วยหายใจ</p> 2026-01-06T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/280235 ชุดการพยาบาลเพื่อป้องกันแผลบริเวณปากและใบหน้าในผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ: กรณีศึกษา 2025-06-25T22:31:09+07:00 พรรณวิภา อาษาศึก phanvipa_a@kkumail.com มะลิวรรณ ศิลารัตน์ smaliw@kku.ac.th <p>การเกิดแผลบริเวณปากและใบหน้าเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ ทำให้ผู้ป่วยปวดแผล ไม่สุขสบาย และเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ดังนั้นการป้องกันการเกิดแผลดังกล่าวจึงเป็นบทบาทสำคัญสำหรับพยาบาล บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการพยาบาลเพื่อป้องกันแผลบริเวณปากและใบหน้าในผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ ที่พัฒนาตามรูปแบบการใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพยาบาลของศูนย์ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูงของซูคัพ ได้ชุดการพยาบาล ประกอบด้วย 1) ประเมินความเสี่ยงการเกิดแผลบริเวณปากและใบหน้า โดยใช้แบบประเมินทั้งหมด 7 ข้อ ได้แก่ ระดับความรู้สึกตัว ความเปียกชื้นของผิวหนัง ลักษณะผิวหนังและเนื้อเยื่อ ระยะเวลาใส่ท่อช่วยหายใจ ระดับอัลบูมินในเลือด อุณหภูมิร่างกาย และการได้รับยากระตุ้นการหดหลอดเลือด โดยคะแนนมากกว่าหรือเท่ากับ 6 คือ มีความเสี่ยงสูง และ 2) กิจกรรมการพยาบาลตามระดับความเสี่ยง ได้แก่ การเปลี่ยนตำแหน่งท่อช่วยหายใจทุก 12-24 ชั่วโมง การติดและลอกพลาสเตอร์อย่างถูกวิธี การพยุงท่อส่งก๊าซ การทำความสะอาดช่องปากทุก 4 ชั่วโมง การส่งเสริมความชุ่มชื้นของริมฝีปากและผิวหนังบริเวณใบหน้า มีค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหาเท่ากับ 1</p> <p>ผลการนำชุดการพยาบาลไปทดลองใช้กับกรณีศึกษา 2 ราย ในผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่ใส่ท่อช่วยหายใจทางปากโดยติดตามประเมินผลภายใน 96 ชั่วโมง พบว่าไม่เกิดแผลบริเวณปากและใบหน้า อย่างไรก็ตามชุดการพยาบาลดังกล่าวควรได้รับการทดสอบประสิทธิผลในการวิจัยก่อนนำไปประยุกต์ใช้ในวงกว้าง</p> 2026-01-02T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ