เครื่องมือคัดกรองภาวะสมองเสื่อมที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุไทย - คูหา อรวรรณ์; คำนิยม นัดดา; ทองน่วม นิติกุล; วิทยาจักษุ์ จารุณี; นาคะวิโร ดาวชมพู; ศรีสุวรรณ พัฒน์ศรี (วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 2021)
การวิจัยเชิงบรรยาย เพื่อศึกษาเครื่องมือที่เหมาะสมในการคัดกรองภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปที่อาศัยในชุมชนพื้นที่จังหวัดฉะเชิงเทราและจังหวัดนครราชสีมา เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม-มิถุนายนพ.ศ.2561 เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย 1) การคัดกรองสำหรับอาสาสมัครสาธารณสุข คือ แบบทดสอบ 14 ข้อคำถาม, Mini-Cog, IQCODE-Modified, 2) การคัดแยกภาวะสมองเสื่อมจากบุคลากรทางสุขภาพ โดยใช้ AMT, Mini-Cog (S.Borson) ชุดที่ 1 และ 2, MMSE Thai-2002 และ MoCA และ 3) การวินิจฉัยของแพทย์ ผลการศึกษาพบว่ามีผู้สูงอายุได้รับการคัดกรองภาวะสมองเสื่อมจำนวน 765 คน โดยร้อยละ 5.5 ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะสมองเสื่อม ร้อยละ 85.9 มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยและร้อยละ 8.6 ไม่พบปัญหาความจำ แบบทดสอบ 14 ข้อคำถาม มีค่าความเชื่อมั่นสูงสุดคือ 0.928 แบบทดสอบ Mini cog มีค่าความเชื่อมั่นต่ำสุดคือ 0.340 เมื่อพิจารณาค่าความไวของแบบทดสอบคัดกรองภาวะสมองเสื่อม (IQCODE) มีค่าสูงสุดคือ 0.579 ส่วนแบบประเมิน Mini-Cog (S.Borson) ชุดที่ 2 มีค่าความไวสูงสุดคือ 0.968 ดังนั้นการเลือกใช้เครื่องมือคัดกรองภาวะสมองเสื่อมต้องพิจารณาตามบริบทและความเหมาะสมของพื้นที่ ผู้นำใช้เครื่องมือการคัดกรองทั้งในระดับวิชาชีพ และอาสาสมัครในชุมชนต้องได้รับการอบรมและฝึกปฏิบัติการใช้เครื่องมือก่อนนำใช้จริงในพื้นที่