ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้าน กับผู้ป่วยวัณโรคปอด จังหวัดอุดรธานี - พรมวัง, ญาราภรณ์; แววงาม, วรรณศรี; ศรีเนตร, ยศธการ; พัชรธรภากุล, ภูริชา; นิพนธ์ไชย, สุขสรรค์; นักบุญ, สงกรานต์ (วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน, 2025)
การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านกับผู้ป่วยวัณโรคปอด จังหวัดอุดรธานี กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สัมผัสร่วมบ้านกับผู้ป่วยวัณโรค จำนวน 275 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม ที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.90 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติถดถอยพหุโลจิสติกส์ ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านอยู่ในระดับพอใช้ได้ ร้อยละ 54.91 และมีความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการป้องกันวัณโรคในภาพรวม อยู่ในระดับดีมาก ร้อยละ 64.36 ปัจจัย ที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความรอบรู้สุขภาพด้าน การจัดการตนเองส่งผลให้มีพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคระดับดี 3.11 เท่า (ORadj: 3.11, 95% CI: 1.55-6.23; p-value 0.001), ด้านการรู้เท่าทันสื่อส่งผลให้มีพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคระดับดี 3.16 เท่า (ORadj: 3.16, 95% CI: 1.52-6.61; p-value 0.001), และด้านทักษะการตัดสินใจส่งผลให้มีพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคระดับดี 3.36 เท่า (ORadj: 3.36, 95% CI: 1.72-6.55; p-value <0.001) ผลการศึกษานี้ ชี้ให้เห็นว่า ความรอบรู้สุขภาพด้านทักษะการจัดการตนเอง, การรู้เท่าทันสื่อ, และทักษะการตัดสินใจ มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรค ดังนั้นควรนำความรอบรู้ด้านทักษะดังกล่าว สร้างเป็นกิจกรรมในการสร้างองค์ความรู้ เพื่อสร้างความตระหนัก ในการป้องกันวัณโรคให้กับผู้สัมผัสร่วมบ้านที่เหมาะสม