การพัฒนาสถานที่ขายยาแผนปัจจุบันในจังหวัดสมุทรสงครามสู่มาตรฐาน GPP อย่างมีส่วนร่วม - ทองยัง ภาณุโชติ; คมวุฒิการ คมทวน (วารสารอาหารและยา, 2018)
สถานที่ขายยาเป็นสถานบริการด่านแรกที่ใกล้ชิดประชาชน เพื่อพัฒนาสถานที่ขายยาแผนปัจจุบันในประเทศซึ่งมีจำนวนมากให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน กระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศกระทรวงฯ กำหนดเกี่ยวกับสถานที่ขายยาแผนปัจจุบันตามกฎหมายว่าด้วยยา พ.ศ.2557 (Good Pharmacy Practice) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 25 มิถุนายน พ.ศ.2557 โดยสถานที่ขายยาที่ได้รับอนุญาตก่อนหน้านี้ จะต้องดำเนินการภายในระยะเวลา 8 ปี ซึ่งจังหวัดจังหวัดสมุทรสงคราม มีสถานที่ขายยาเดิมที่ต้องปฏิบัติตามประกาศดังกล่าว จำนวน 25 แห่ง จากการติดตามอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาสามปี พบว่ายังไม่มีการเปลี่ยนแปลงมากเท่าที่ควร การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสถานที่ขายยาแผนปัจจุบันในจังหวัดสมุทรสงคราม ให้เข้าสู่เกณฑ์มาตรฐาน GPP โดยกระบวนการมีส่วนร่วม ตลอดจนศึกษารูปแบบและสร้างเครื่องมือในการประเมินตนเองเพื่อใช้ในการพัฒนา เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) โดยเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่าสถานที่ขายยาแผนปัจจุบัน ในจังหวัดสมุทรสงคราม สามารถพัฒนาสู่มาตรฐาน GPP เพิ่มขึ้นจากเดิม 2 แห่ง (ร้อยละ 8) เป็น 22 แห่ง (ร้อยละ 88) ภายในระยะเวลาเพียง 6 เดือน คะแนนรวมของการตรวจประเมินสถานที่ขายยาทุกแห่งในครั้งที่ 2 เพิ่มขึ้นจากเดิมทุกร้าน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) กลุ่มตัวอย่างเห็นว่าการดำเนินงานนี้เป็นการพัฒนาอย่างเท่าเทียมกัน ซึ่งจะทำให้เกิดมาตรฐานเดียวกันทั้งจังหวัด ประชาชนจะได้รับความปลอดภัยจากการใช้ยามากขึ้น ยาในร้านมีคุณภาพ ลดความสูญเสียจากยาที่หมดอายุ เกิดความเชื่อถือในตัวเภสัชกรมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีการร่วมกันสร้างแบบตรวจประเมินตนเอง สำหรับใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนา ปัจจัยแห่งความสำเร็จเกิดจากกระบวนการดำเนินงานอย่างมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน จึงควรนำแนวทางไปปรับใช้ในพื้นที่ต่างๆ โดยกำหนดนโยบายการพัฒนาสถานที่ขายยาแผนปัจจุบัน สู่มาตรฐาน GPP อย่างมีส่วนร่วม และอาจเลือกพื้นที่ดำเนินการเป็นโซนตามความเหมาะสม