รูปแบบการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ตำบลบางระกำ อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก - Sritoam, Kotchapan; Nernpermpisooth, Nipawan (วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก, 2019)
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ตำบลบางระกำ อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก เป็นการวิจัยและพัฒนาแบ่งเป็น 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย (1) ศึกษาปัจจัยการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินจากผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 13 คน โดยใช้แบบสอบถาม และสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้นำชุมชน และอาสาสมัครสาธารณสุข 7 คน (2) สร้างรูปแบบการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (3) ทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น และ (4) ประเมินประสิทธิผลของรูปแบบจากผู้นำชุมชน และผู้ทรงคุณวุฒิ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองความรุนแรงระดับ 4-5 จำนวน 1 กลุ่ม (60 คน) โดยสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินทักษะ แบบสังเกตพฤติกรรมกลุ่ม แบบสอบถามประเมินความเป็นไปได้เชิงปฏิบัติของรูปแบบและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน pair t-test และวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า (1) ปัจจัยการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง คือ ผู้ป่วยและญาติไม่ทราบอาการของโรคหลอดเลือดสมอง (ร้อยละ 84.6) และผู้ป่วยและญาติไม่รู้จักระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (ร้อยละ61.5) (2) รูปแบบการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ปัจจัยนำเข้า 2) กระบวนการ 3) ผลผลิต และ 4) ผลลัพธ์ ผลการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า รูปแบบที่พัฒนาขึ้น มีคุณภาพอยู่ในระดับดี (3) ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้และทักษะ หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 (4) ประสิทธิผลของรูปแบบจากผู้นำชุมชน และผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก (M=4.7, SD=0.4) ความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับดีมาก (M=4.9, SD=0.2) และความเป็นไปได้ในการนำไปใช้อยู่ในระดับดี (M=4.1, SD=0.8) โดยสรุป รูปแบบนี้ส่งผลให้ผู้ป่วยเข้ารับบริการทันเวลา ลดการเสียชีวิต และลดความพิการ สามารถนำไปขยายผลและประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่นๆต่อไป