ผลลัพธ์การฟื้นฟูสภาพระยะกลางผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง แบบเยี่ยมบ้านของกลุ่มงานเวชกรรมฟื้นฟู โรงพยาบาลลำปาง - บุญพิทักษ์, จาตุรนต์ (เชียงรายเวชสาร, 2026)
ความเป็นมา: กลุ่มงานเวชกรรมฟื้นฟูโรงพยาบาลลำปางได้เริ่มให้บริการการฟื้นฟูสภาพแบบเยี่ยมบ้านแก่ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีข้อจำกัด ไม่สามารถเข้ารับบริการฟื้นฟูสภาพที่โรงพยาบาล แต่ยังขาดการศึกษาการประเมินผลลัพธ์และประสิทธิผลในการให้บริการหลังจากสิ้นสุดโปรแกรมการเยี่ยมบ้าน วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาถึงผลลัพธ์และประสิทธิผลของโปรแกรมการฟื้นฟูสภาพแบบเยี่ยมบ้านต่อความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันที่เปลี่ยนแปลงไปของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง เมื่อเริ่มต้นและสิ้นสุดโปรแกรม วิธีการศึกษา: ทำการเก็บข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนผู้ป่วยระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2566 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองจำนวน 59 ราย ที่ได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสภาพแบบเยี่ยมบ้านจนครบ 6 เดือน ทำการประเมินความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันโดยแบบประเมินคะแนนบาร์เธล ในวันที่เริ่มและสิ้นสุดโปรแกรม วิเคราะห์ผลลัพธ์ทางคลินิกของการฟื้นฟูสภาพ ด้วยสถิติ t-test และ one-way ANOVA test ผลการศึกษา: กลุ่มผู้ป่วย ร้อยละ 84.8 เป็นผู้สูงอายุซึ่งมีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป มีอายุเฉลี่ย 68.8 ± 11.6 ปี ความบกพร่องที่พบร่วมมากที่สุดคือพูดไม่ชัดหรือสื่อสารไม่ได้ ร้อยละ 17 ภาวะแทรกซ้อนที่พบมากที่สุดคือข้อไหล่เคลื่อน ร้อยละ 35.6 ผลลัพธ์การฟื้นฟูสภาพ พบว่า ผู้ป่วยมีค่าเฉลี่ยคะแนนบาร์เธลเมื่อเริ่มต้นเทียบกับสิ้นสุดโปรแกรม เพิ่มขึ้นเท่ากับ 5.3 ± 4.2 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และเมื่อทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของคะแนนบาร์เธล พบว่า กลุ่มที่มีภาวะแทรกซ้อนมีผลต่างของคะแนนบาร์เธลลดลง 2.61 คะแนน แตกต่างจากกลุ่มที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.017) สรุปและข้อเสนอแนะ: โปรแกรมการฟื้นฟูสภาพแบบเยี่ยมบ้านของกลุ่มงานเวชกรรมฟื้นฟูช่วยให้ผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองที่อยู่ในระยะกลาง มีความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ อย่างไรก็ตาม ในอนาคตควรศึกษาโดยเก็บข้อมูล ได้แก่ ด้านคุณภาพชีวิตที่เปลี่ยนไป ด้านจิตใจและความเครียดของผู้ป่วยและผู้ดูแล การเปรียบเทียบต้นทุนของค่าใช้จ่ายที่ใช้ในการบริการฟื้นฟูสมรรถภาพแบบเยี่ยมบ้านเทียบกับอัตราการจ่ายเงินคืนให้แก่โรงพยาบาล