ปัจจัยที่มีผลต่อการใส่ท่อช่วยหายใจในผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบเฉียบพลันรุนแรงนอกโรงพยาบาล - พิเชษฐบุญเกียรติ, ปพิชญา; ทำนักผล, ชุติกาญจน์; บุริจันทร์, นิลุบล; นิ่มนวล, บุญสิตา; เหล็กทราย, พรปวีณ์; เกสร, รัชนีรมณ์; ไกลถิ่น, สุธินี (เชียงรายเวชสาร, 2021)
ความเป็นมา: ปัจจุบันระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้นในการรักษาผู้ป่วยตั้งแต่นอกโรงพยาบาล ผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบรุนแรงจัดอยู่ในกลุ่มอาการหายใจเหนื่อยและเป็นกลุ่มอาการหลักที่รับแจ้งเหตุ โดยระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินจังหวัดเชียงรายได้ทำการรักษาผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบเป็นจำนวนมากขึ้นทุกปี วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการใส่ท่อช่วยหายใจ (endotracheal tube) บนรถพยาบาลฉุกเฉินในผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบเฉียบพลัน วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษารูปแบบ observational retrospective cohort ในผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบที่เข้ารับการรักษาผ่านระบบการแพทย์ฉุกเฉินโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2561 - 31 ธันวาคม 2562 เก็บรวบรวมข้อมูลย้อนหลังจากแบบบันทึกการปฏิบัติงานการบริการการแพทย์ฉุกเฉินและวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ t-test, exact probability test และ Logistic regression ผลการศึกษา: ช่วงระยะเวลา 12 เดือนของการศึกษา จำนวนผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การศึกษา 347 คน มีการใส่ท่อช่วยหายใจ 31 คน และไม่ได้ใส่ท่อช่วยหายใจจำนวน 316 คน ปัจจัยที่มีผลต่อการใสท่อช่วยหายใจในผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบรุนแรงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ เพศชาย (OR 4.23, 95%CI 1.15-15.49, p=0.030) อัตราการหายใจมากกว่าเท่ากับ 30 ครั้งต่อนาที (OR 6.76, 95%CI 1.82-25.16, p=0.004) และค่าออกซิเจนในเลือดน้อยกว่าร้อยละ 88 (OR 5.15, 95%CI 1.85-14.35, p=0.002) สรุปและข้อเสนอแนะ: ปัจจัยที่มีผลต่อการใสท่อช่วยหายใจในผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ เพศชาย อัตราการหายใจมากกว่าเท่ากับ 30 ครั้งต่อนาที และค่าออกซิเจนในเลือดน้อยกว่าร้อยละ 88 ซึ่งควรนำไปประกอบการพัฒนาระบบการแพทย์ฉุกเฉินในการรักษาผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบรุนแรงนอกโรงพยาบาล