ประสิทธิผลของสเปรย์ลิโดเคน ต่อการลดความปวดจากการถูกตะขาบกัด ของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา ณ ห้องตรวจอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช - พีระเชื้อ ศิวนาฏ; วชิรรังสิมันตุ์ กัญจนี (เชียงรายเวชสาร, 2020)
ความสำคัญ: ผู้ป่วยถูกตะขาบกัดส่วนใหญ่มาพบแพทย์ด้วยความปวดจากพิษตะขาบ ปัจจุบันการรักษาพิษทำได้หลายวิธี มีทั้งให้ยาแก้ปวดในรูปแบบกินหรือฉีด การประคบเย็น, อุ่น การฉีดยาชาเฉพาะที่เข้าบริเวณบาดแผล ในปัจจุบันนี้ มีการนำยาชาในรูปแบบพ่น ซึ่งออกแบบมาสำหรับใช้กับเยื่อบุผิว มาใช้ระงับปวดบนผิวหนังมนุษย์ ในหลายงานวิจัยพบว่าได้ผลดี แต่ไม่เคยมีงานวิจัยใช้รักษาความปวดจากแผลตะขาบกัดมาก่อน วัตถุประสงค์: การศึกษานี้ทำขึ้นเพื่อทดสอบประสิทธิผลของสเปรย์ลิโดเคนเทียบกับการฉีดยาชาเฉพาะที่ เพื่อลดความเจ็บปวดจากการถูกตะขาบกัด วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบ Prospective Observational Study และเป็นการศึกษาวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi – Experimental Research) ในผู้ป่วยอายุ 18 ปี ขึ้นไป มาตรวจด้วยการถูกตะขาบกัด ณ ห้องตรวจอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ระหว่าง 1 มิถุนายน - 31 สิงหาคม 2563 ทั้งหมด 52 ราย สุ่มตัวอย่างแบบง่ายด้วยการสลับหมายเลขแบบสอบถาม แบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ได้รับการรักษาด้วยลิโดเคนสเปรย์พ่นบริเวณบาดแผล และกลุ่มที่ได้รับการรักษาด้วยการฉีดยาชาที่แผล วัดประสิทธิผลโดยประเมินความเจ็บปวดที่เปลี่ยนแปลงไปเทียบก่อนให้การรักษา และ 15 นาทีหลังให้การรักษา ใช้ Numeric Rating Scale หรือ Wong-Baker faces pain rating scale วัดผล สถิติที่ใช้ในการคำนวนคือ Fisher’s Exact Test, Komogorov-Smirnov Test, Independent t-test ผลการศึกษา: คะแนนความเจ็บปวดที่เปลี่ยนแปลงไปเฉลี่ยในกลุ่มที่พ่นสเปรย์ลิโดเคนและการฉีดยาชาเฉพาะที่คือ 4.38 ± 1.52 และ 4.35 ± 1.62 เมื่อคำนวณทางสถิติ Independent t-test พบว่า ทั้งสองวิธีสามารถบรรเทาปวดโดยมีประสิทธิผลไม่แตกต่างกันที่ p> 0.05 และจากสถิติ Paired t-test พบว่า การพ่นสเปรย์ลิโดเคน และ การฉีดยาชาเฉพาะที่ ลดอาการปวดของผู้ป่วยที่มารับการรักษาได้จริงที่ p< 0.05 สรุปผลและข้อเสนอแนะ: เมื่อรักษาผู้ป่วยด้วยสเปรย์ลิโดเคนและการฉีดยาชาบริเวณแผลหรือรอบแผล สามารถลดปวดได้ใกล้เคียงกัน แต่วิธีการพ่นสเปรย์ลิโดเคน เป็นวิธีที่ทำได้ง่าย ผู้ป่วยเจ็บจากการรักษาน้อยลง ค่าใช้จ่ายต่อการรักษาน้อยกว่า ใช้ในการรักษาพยาบาลเบื้องต้นขณะรอแพทย์ตรวจได้ ควรนำผลของการศึกษาวิจัยครั้งนี้ ปรับใช้ในบริบทของโรงพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลทั่วไปของจังหวัดตาก เนื่องจากลิโดเคนสเปรย์มีประจำในห้องอุบัติเหตุและฉุกเฉินซึ่งสามารถนำมาใช้ได้ง่าย