ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ความสามารถ ในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ในมารดาหลังผ่าคลอดทางหน้าท้อง - ชัยกองเกียรติ, ปรียนุช; บุญลาภ, ภาซีน่า; หาญณรงค์, อาภาภรณ์ (วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 2020)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาหลังผ่าคลอดทางหน้าท้องประชากรเป็นมารดาหลังผ่าคลอดทางหน้าท้องที่นอนพักรักษาตัวในแผนกสูติกรรมหลังคลอด โรงพยาบาลศูนย์ยะลา กลุ่มตัวอย่างจำนวน 123 คน เลือกตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) เป็นมารดาหลังผ่าคลอดทางหน้าท้องวันที่ 3 ไม่มีภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าคลอด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น แบ่งออกเป็น 3 ตอนประกอบด้วยตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไป ตอนที่ 2 แบบวัดภาวะซึมเศร้าหลังคลอด และตอนที่ 3 แบบวัดการรับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ นำแบบวัดทั้งฉบับไปตรวจความตรงเชิงเนื้อหา ผ่านผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 คน หาค่าดัชนีความสอดคล้อง วิเคราะห์ได้ค่า IOC ระหว่าง 0.67 - 1.00 และหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาชได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน แปลผลค่าคะแนนตามเกณฑ์ และหาความสัมพันธ์โดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและสเปียร์แมนแรงค์ผลการวิจัยพบว่า มารดาหลังผ่าคลอดทางหน้าท้องที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง มีอายุอยู่ในช่วง 31-45 ปี ร้อยละ 39.0 จำนวนครั้งของการคลอดบุตรอยู่ระหว่าง 0-1 ครั้ง ร้อยละ 40.7 และมีภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ร้อยละ 25.2 มารดามีการรับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในระดับสูง ร้อยละ 62.6 โดยรับรู้ในเรื่องสมาชิกในครอบครัวช่วยอำนวยความสะดวกให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (M = 4.14, SD. = 1.11) ส่วนในเรื่องสามารถประเมินได้ว่าลูกได้รับน้ำนมเพียงพอ มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (M = 3.42, SD. = 1.28) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า อายุมารดา จำนวนครั้งของการคลอดบุตร และคะแนนภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ไม่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (r = .07, p = .23) (r = .12, p = .09) (r = .-.14, p = .12) ตามลำดับ จากข้อค้นพบของการวิจัยนี้ แสดงให้เห็นว่ามารดาหลังผ่าคลอดทางหน้าท้อง รับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในระดบสูง โดยไม่ขึ้นกับอายุมารดา จำนวนครั้งของการคลอดบุตร และคะแนนภาวะซึมเศร้าหลังคลอดพยาบาลวิชาชีพที่เกี่ยวข้องทั้งในแผนกฝากครรภ์ ห้องคลอด และแผนกหลังคลอด จึงควรให้ข้อมูลและความรู้ตั้งแต่ฝากครรภ์ เพื่อให้มารดามีความมั่นใจ และมีการรับรู้ความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่ถูกต้องให้การช่วยเหลือจนประสบความสำเร็จ มีน้ำนมเพียงพอให้บุตร ทั้งในขณะอยู่โรงพยาบาลและดูแลต่อเนื่องที่บ้าน