โมเดลสมการโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย การจัดการความปลอดภัยและวัฒนธรรมความปลอดภัย กับการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยของหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลศูนย์สังกัดกระทรวงสาธารณสุข - จันติยะ สุทธิชารัตน์; สิงห์ช่างชัย เพชรน้อย; อารีย์ พัชราภรณ์ (วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ), 2021)
บทนำ: การปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยเป็นปัจจัยสำคัญต่อองค์กรสุขภาพโดยเฉพาะในองค์กรพยาบาลที่มุ่งให้เกิดความปลอดภัยทั้งผู้ให้บริการและผู้รับบริการ วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาระดับการรับรู้ของภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย การจัดการความปลอดภัย วัฒนธรรมความปลอดภัยและการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย ทดสอบความสอดคล้องของโมเดลสมการโครงสร้าง และอิทธิพลระหว่างภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย การจัดการความปลอดภัยและวัฒนธรรมความปลอดภัยกับการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยของหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลศูนย์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษาครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นหัวหน้าหอผู้ป่วย จำนวน 331 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย แบบสอบถามการจัดการความปลอดภัย แบบสอบถามวัฒนธรรมความปลอดภัยและแบบสอบถามการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย เป็นแบบสอบถามใช้มาตรวัดประมาณค่า 5 ระดับ ตรวจสอบคุณภาพแบบสอบถาม โดยค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.84 – 1.00 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค อยู่ระหว่าง 0.86 – 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณาและสถิติสมการเชิงโครงสร้าง ผลการวิจัย: พบว่า ค่าเฉลี่ยภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย การจัดการความปลอดภัย วัฒนธรรมความปลอดภัยและการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย อยู่ในระดับมากทุกด้าน โมเดลสมการโครงสร้างความสัมพันธ์การปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยของหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลศูนย์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข โมเดลสมการโครงสร้างมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (CMIN/DF= 1.96, GFI= .93, AGFI= .91, CFI=.99, RMSEA= .05) ตัวแปรภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย การจัดการความปลอดภัย วัฒนธรรมความปลอดภัย สามารถร่วมทำนายการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยได้ร้อยละ 65 โดยพบว่า ภาวะผู้นำด้านความปลอดภัยมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกทั้งการจัดการความปลอดภัย (β= 0.90, p< .01) และวัฒนธรรมความปลอดภัย (β= 0.34, p< .01) ส่วนการจัดการความปลอดภัยมีอิทธิพลทางตรงต่อวัฒนธรรมความปลอดภัย (β= 0.57, p< .01) วัฒนธรรมด้านความปลอดภัยมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกกับการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย (TE= 0.81, p< .01) ภาวะผู้นำด้านความปลอดภัยและการจัดการความปลอดภัยมีอิทธิพลทางอ้อมต่อการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย (TE= 0.69, p< .01) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปผล: โมเดลสมการโครงสร้างความสัมพันธ์ของการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยที่พัฒนาขึ้นสามารถใช้ได้จริง ข้อเสนอแนะ: ผู้บริหารองค์กรพยาบาลสามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการกำหนดเกณฑ์ในการคัดเลือกผู้ที่จะเข้าสู่การเป็นหัวหน้าหอผู้ป่วยที่ต้องมีคุณลักษณะของภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย รวมทั้งการสร้างหลักสูตรพัฒนาบุคลากรการบริหารทางการพยาบาลด้านภาวะผู้นำด้านความปลอดภัย การจัดการความปลอดภัย การส่งเสริมให้เกิดวัฒนธรรมด้านความปลอดภัยเพื่อให้เกิดผลลัพธ์การปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยภายใต้การบริหารอย่างมีศักยภาพของหัวหน้าหอผู้ป่วยอย่างจริงจังส่งผลให้เกิดคุณภาพการพยาบาลมากยิ่งขึ้น