การพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บจากการทำงานแบบมีส่วนร่วมของแรงงานนอกระบบ : กรณีศึกษากลุ่มผู้ประกอบอาชีพแปรรูปปลาสลิดบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ - นันตะพร, สุรวิทย์; ยิ่งรัตนสุข, ทนงศักดิ์; ล้อมพงศ์, ศรีรัตน์ (วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ, 2022)
การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการป้องกันการได้รับบาดเจ็บจากการทำงานของแรงงานนอกระบบในกลุ่มผู้ประกอบอาชีพแปรรูปปลาสลิดบางบ่อ การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาเชิงสำรวจข้อมูลทั่วไปและสภาพปัญหาการได้รับบาดเจ็บจากการทำงานโดยใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 82 คน ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บจากการทำงานแบบมีส่วนร่วมของแรงงานนอกระบบและนำไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างนำร่อง จำนวน 30 คน และระยะที่ 3 การศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บจากการทำงานแบบมีส่วนร่วมโดยใช้วิธีการศึกษาแบบกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง ระยะเวลาทดลองทั้งหมด 12 สัปดาห์ ใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 82 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 41 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ติดตามและประเมินผลพฤติกรรมความปลอดภัยทุก 2 สัปดาห์ จำนวน 7 ครั้ง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและใช้สถิติอ้างอิง ได้แก่ การทดสอบที และ แมน-วิทนีย์ ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มทดลองเคยประสบอุบัติเหตุจากการทำงานในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ร้อยละ 53.66 ส่วนใหญ่โดนวัตถุ/สิ่งของมีคม ตัด/บาด/ทิ่มแทง ร้อยละ 41.46 ได้รับบาดเจ็บที่นิ้วมือ ร้อยละ 31.71 ส่วนกลุ่มควบคุมเคยประสบอุบัติเหตุจากการทำงานในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ร้อยละ 58.54 ส่วนใหญ่โดนวัตถุ/สิ่งของมีคม ตัด/บาด/ทิ่มแทง ร้อยละ 48.78 ได้รับบาดเจ็บที่นิ้วมือ ร้อยละ 46.34 ผลจากการพัฒนารูปแบบทำให้ได้รูปแบบที่เหมาะสมต่อการนำไปทดลองใช้จริงกับกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก คือ 1. การชี้บ่งอันตราย 2. การให้ความรู้ 3. การติดตามและสังเกตพฤติกรรม 4. การสร้างแรงกระตุ้น และ 5. การสร้างการมีส่วนร่วม เมื่อนำรูปแบบไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่าง พบว่า ก่อนทดลองใช้รูปแบบค่าเฉลี่ยพฤติกรรมความปลอดภัยระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกัน และหลังทดลองใช้รูปแบบในสัปดาห์ที่ 4, 6, 8, 10 และ 12 ค่าเฉลี่ยพฤติกรรมความปลอดภัยของกลุ่มทดลองเพิ่มขึ้นสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพในชุมชนสามารถนำรูปแบบไปใช้เป็นแนวทางในการสร้างพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานให้กับแรงงานนอกระบบในชุมชนเพื่อนำไปสู่การลดอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากการทำงานต่อไป