การพัฒนาโปรแกรมการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการจัดการ ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า The Development of Ethical Decision Making Program for Taking care of Patients with the end of life by Professional Nurses at Phramongkutklao H - จุลยามิตรพร, รุ่งทิวา จุลยามิตรพร; สิริธรังศรี, บุญทิพย์ สิริธรังศรี; บุญรอด, วัลลภา บุญรอด (Journal of The Royal Thai Army Nurses, 2013)
บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์การตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า 2) เพื่อพัฒนาโปรแกรมการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจโปรแกรมการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า กลุ่มตัวอย่างได้รับการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงประกอบด้วยพยาบาลวิชาชีพ 133 คน แพทย์ 5 คน และญาติผู้ป่วย 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินความพึงพอใจต่อโปรแกรมการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า โดยกรอบแนวคิดวิจัยผสมผสาน 3 แนวคิดคือแนวคิดการฝึกทักษะการใช้เหตุผลทางจริยธรรมของ Lawrence Kohlberg (1976) ทฤษฎีการดูแลมนุษย์ตามแนวคิดของ Jean Watson (1985)และแนวคิดทางกฎหมายตามมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 หนังสือไม่รับบริการสาธารณสุข มาเป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย สถิติที่ใช้วิเคราะห์ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) สภาพการณ์การตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการจัดการดูแล ผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามกระบวนการพยาบาล 1.1 ขั้นตอนประเมินสภาพร่างกายผู้ป่วย มีข้อที่ควรพัฒนาคือ ควรมีการทำงานเป็นทีมและประเมินสภาพให้ครอบคลุมทั้งร่างกาย จิตใจ จิตวิญญาณ และสังคมผู้ป่วย 1.2 ขั้นตอนการวางแผนการพยาบาล มีข้อที่ควรพัฒนา คือการวางแผนการพยาบาลผู้ป่วยให้ครอบคลุมทงั้ สภาพจิต ใจ จิต วิญญาณ 1.3 ขนั้ ตอนการปฏิบัติ การพยาบาล ข้อที่ควรพัฒนาคือ ด้านกฎหมาย 1.4 ขั้นตอนประเมินผล ข้อที่ควรพัฒนาคือ การให้ญาติมีส่วนร่วมในการประเมินผลการดูแลผู้ป่วย 2) นำมาพัฒนาเป็นโปรแกรมการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการจัดการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้าโดยจัดอบรมในข้อที่ควรพัฒนา ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ 1) แผนการสอน ประกอบด้วย การบรรยาย ชมภาพยนตร์ สวดมนต์ ทำสมาธิ และการฝึกทักษะ 2) คู่มือการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย สำหรับผลการประเมินความพึงพอใจโปรแกรมการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาล ส่วนใหญ่อยู่ในระดับมากที่สุดข้อมูลที่ได้จากการศึกษาสามารถเป็นข้อมูลในการพัฒนาการพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยในระยะสุดท้ายของชีวิต ABSTRACT The purpose of this research were: to 1) analyze situations decision making for taking care of patient with end of life 2) develop program and 3) evaluate satisfaction of program for taking care of patients with end of life by professional nurses in Phramongkutklao hospital. The sample or key informants were selected by using purposive sampling technique and comprised 133 professional nurses, 5 doctors, and 5 care givers. To study this research by using 3 theory (Lawrence Kohlberg, Jean Watson and law) The research instruments comprised questionnaire, interview structure and the evaluate satisfaction of program; and were analyzed by frequency, percentage, mean, standard deviation and content analysis. Research finding were as follows: (1) Situations Decision Making for Taking care of Patients with end of life by Professional Nurses in Phramongkutklao Hospital included nursing process 1.1 On the patient assessment step, the opportunities for improvement are the assessments should be done by team approach and include all physical, mental, spirit, social aspect 1.2 On the planning step, the opportunity for improvement is the nursing plan should cover physical, mental, spirit, social aspect. 1.3 On the Implementation step, the opportunity for improvement is the Implementation related to the law. 1.4 On the evaluation step, the opportunity for improvement is the relative should join in the patient care evaluation. (2) The structure of the program consisted of 2 factors: 1) moral reasoning skill training program to perform activities, learning, seeing vicarious experience from movie, praying, and skill training from case study. 2) manual for taking care of patients with the end of life. And percentage of satisfaction of groups were at the most level. This study provides the information for nursing development in the end of life care.