รูปแบบการพัฒนาทักษะส่วนบุคคลในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 เขตเทศบาลนครยะลา จังหวัดยะลา - อิสลามิกกุล, สาลิกา; ลิลละฮ์กุล, นิรัชรา (วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 2025)
บทนำ : โรคไตเรื้อรังเป็นปัญหาสาธารณสุขส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต สาเหตุหลักเกิดจากพฤติกรรมส่วนบุคคล วัตถุประสงค์การวิจัย : เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนาทักษะส่วนบุคคลในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยและพัฒนา มี 3 ระยะ คือ 1) ศึกษาสถานการณ์การสร้างเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 2) พัฒนารูปแบบฯ และ 3) ประเมินประสิทธิผลของรูปแบบฯ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 จำนวน 33 คน เครื่องมือการวิจัย คือ รูปแบบฯ ที่พัฒนาขึ้น แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตัวเพื่อสร้างเสริมสุขภาพ แบบสอบถามพฤติกรรมทักษะการสร้างเสริมสุขภาพ และแบบบันทึกค่าอัตราการกรองของไต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Paired t-test และ Wilcoxon singed ranks test ผลการวิจัย : รูปแบบฯ ที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 4C ดังนี้ 1) การติดต่อ การสื่อสาร การให้ความรู้ (Communication) 2) การเข้าใจและคำนึงถึงบริบทของผู้ป่วย (Culture) 3) การสนับสนุน เสริมสร้างพลังผู้ดูแล (Care giver) และ 4) ความต่อเนื่องในการดูแลโดยทีมสหวิชาชีพ (Continuous team) ผลการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบฯ พบว่า 1) ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้และพฤติกรรมทักษะการสร้างเสริมสุขภาพหลังใช้รูปแบบฯ สูงกว่าก่อนใช้ และ 2) ค่าเฉลี่ยอัตราการกรองของไตหลังใช้รูปแบบฯ สูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<.001) สรุปผล : รูปแบบการพัฒนาทักษะส่วนบุคคลในการสร้างเสริมสุขภาพผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ทำให้ผู้ป่วยมีความรู้และพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพที่ช่วยชะลอการเสื่อมของไต ส่งผลทำให้อัตราการกรองของไตดีขึ้น