การสร้างศักยภาพชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดภาวะน้ำหนักเกินและภาวะอ้วนของคนในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน - พิสัยพันธุ์ เพ็ญนภา; Rongmuang, Daravan; วสุธาดา คัทลิยา; นิธิรัตน์ พรฤดี; ประยูรยวง สุจิตร (วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 2020)
บทนำ: ภาวะอ้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การแก้ปัญหาภาวะอ้วนอย่างยั่งยืน ชุมชนควรมีส่วนร่วม วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของรูปแบบการสร้างศักยภาพชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดภาวะน้ำหนักเกินและภาวะอ้วน วิธีการวิจัย: การวิจัยแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้นำชุมชน และกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภคอาหารและออกกำลังกาย ศักยภาพผู้นำชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและการร่วมทำวิจัย มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา .83-1.00 และค่าความเชื่อมั่น .76-.96 วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทีคู่ และการทดสอบของวิลคอกซัน ผลการวิจัย: รูปแบบการสร้างศักยภาพชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพคือ ให้ชุมชนมีส่วนร่วมในทุกกระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ที่ครอบคลุมทั้งระดับบุคคล ระหว่างบุคคล และชุมชน และ หลังใช้รูปแบบการสร้างศักยภาพผู้นำชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ พบว่า กลุ่มเสี่ยงมีค่าเฉลี่ยดัชนีมวลกายและเส้นรอบเอวลดลง (t(29)= 8.00,p<.001 และ t(29)= 6.27, p<.001) มีค่าคะแนนเฉลี่ยการออกกำลังกายเพิ่มขึ้น (z=-3.09, p<.001) ส่วนค่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการบริโภคอาหารไม่แตกต่างกัน และกลุ่มผู้นำชุมชน มีค่าเฉลี่ยดัชนีมวลกายและเส้นรอบเอวลดลง (z=-2.59, p<.01 และ z=-2.04, p<.04 ตามลำดับ) มีค่าคะแนนเฉลี่ยการออกกำลังกายเพิ่มขึ้น (z=-2.03, p<.04) ส่วนพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ศักยภาพในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและการร่วมทำวิจัยในชุมชนไม่แตกต่างกัน สรุปผล: รูปแบบการสร้างศักยภาพชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ช่วยลดดัชนีมวลกายและเส้นรอบเอวของคนในชุมชนได้