การศึกษาการติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกของยุงลายในพื้นที่แพล่งแพร่โรค

ผู้แต่ง

  • กอบกาญจน์ กาญจโนภาศ สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง
  • วิชัย สติมัย สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง
  • สุวิช ธรรมปาโล สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 สงขลา
  • อกนิษฐ์ จิตต์มิตร คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
  • กรรณิกา จันทร์หนองไทร สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 สงขลา
  • นงเยาว์ สมเดช คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
  • วิภาวี จำปาเงิน คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

ไข้เลือดออก, ยุงลาย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาอัตราการติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกของยุงลายในพื้นที่ที่มีผู้ป่วยไข้เลือดออก จังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดเพชรบูรณ์ โดยจับยุงลายบ้าน (Aedes aegypti) และยุงลายสวน (Ae. albopictus) ที่บ้านผู้ป่วยและบ้านข้างเคียงรอบรัศมี 100 เมตร และหมู่บ้านที่ไม่มีผู้ป่วยในช่วงฤดูฝนและฤดูร้อน ระหว่างเดือนพฤษภาคม 2547 ถึง เมษายน 2548 และการตรวจหาเชื้อไวรัสโดยใช้วิธี RT-PCR ผลการศึกษาพบว่า ยุงลาย ทั้งหมดจำนวน 3,459 ตัว เป็นยุงลายบ้าน 1,897 ตัว และยุงลายสวน 1,562 ตัว จังหวัดนครศรีธรรมราช ยุงลายจับได้จำนวน 1,885 ตัว แยกเป็นยุงลายบ้าน 464 ตัว และยุงลายสวน 1,421 ตัว ในฤดูฝนมียุงลายสวนมากกว่ายุงลายบ้านประมาณ 3 เท่า พบยุงลายบ้านมีอัตราการติดเชื้อ ร้อยละ 0.92 เป็นเชื้อไวรัสเด็งกี่ซีโรทัยป์ 1 และยุงลายสวนมีอัตราการติดเชื้อ ร้อยละ 0.52 เป็นเชื้อไวรัสเด็งกี่ซีโรทัยป์ 1 ร้อยละ 0.40 และ 3 ร้อยละ 0.12 จังหวัดเพชรบูรณ์ยุงลายจับได้จำนวน 1,574 ตัว เป็นยุงลายบ้าน 1,433 ตัว ยุงลายสวน 141 ตัว ในฤดูฝนจับยุงลายบ้านมากกว่ายุงลายสวนประมาณ 10 เท่า และยุงลายบ้านมีอัตราการติดเชื้อ ร้อยละ 1.76เป็นเชื้อไวรัสเด็งกี่ซีโรทัยป์ 1 ร้อยละ 0.14 และ 4 ร้อยละ 1.62 ส่วนยุงลายสวนไม่พบมีการติดเชื้อไข้เลือดออก

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

1. Gubler JD, Clark GG. Dengue/dengue hemorrhagic fever: the emergence of a global health problem. Emerg Infect Dis 1995; 1: 55-7.

2. Monath TP. Dengue-the risk to developed and developing countries. Proc Natl Acad Sci USA 1994; 91: 2395-400.

3. Innis BL. Dengue and dengue hemorrhagic fever. In: Porterfield JS. editor. Exotic viral infections. London: Chapman and Hall; 1995. 103-46 p.

4. Johnson BW, Chambers TV, Crabtree MB, et al. Growth characteristics of chimerivax TM- DEN2 vaccine virus in Aedes aegypti and Aedes albopictus mosquitoes. Am J Trop Med Hyg 2002; 67: 260-5.

5. Novak R. The Asian tiger mosquito, Aedes albopictus. Wing Beats 1992; 3: 5. 20 May 2005. (http://www.rci.rutgers. edu/~insects/sp8.htm).

6. Hawley WA. The biology of Aedes albopictus. J Am Mosq Control Assoc 1988; 4: 1-40.

7. Thu HM, Aye KM, Thein S. The effect of temperature and humidity on dengue virus propagation in Aedes aegypti mosquitoes. Southeast Asian J Trop Med Public Health 1998; 29: 280-4.

8. Romero-vivas CM, Leake CJ, Falconar AKI . Determination of dengue virus serotypes in individual Aedes aegypti mosquitoes in Colombia. Medical and Veterinary Entomology 1998:12; 284-8.

9. Chung YK, Pang FY. Dengue virus infection rate in field populations of female Aedes aegypti and Aedes albopictus in Singapore. Trop Med Int Health 2002; 7: 322-30.

10. อุษาวดี ถาวระ. ยุงลายพาหะโรคไข้เลือดออก. ใน: อุษาวดี ถาวระ บรรณาธิการ. ชีววิทยา นิเวศวิทยา และการควบคุมยุงในประเทศไทย. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: บริษัทดีไซร์จำกัด; 2544. น 1-41.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-06-2009

รูปแบบการอ้างอิง

1.
กาญจโนภาศ ก, สติมัย ว, ธรรมปาโล ส, จิตต์มิตร อ, จันทร์หนองไทร ก, สมเดช น, จำปาเงิน ว. การศึกษาการติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกของยุงลายในพื้นที่แพล่งแพร่โรค. Dis Control J [อินเทอร์เน็ต]. 30 มิถุนายน 2009 [อ้างถึง 3 กุมภาพันธ์ 2026];35(2):145-50. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/DCJ/article/view/155923

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ