ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัย ในผู้ติดเชื้อเอชไอวีภาคเหนือตอนล่าง: การสำรวจครั้งที่สอง

บทคัดย่อ

การป้องกันในผู้ติดเชื้อเอชไอวีเป็นมาตรการหนึ่งในการลดการถ่ายทอดเชื้อเอชไอวี กรมควบคุมโรค ได้จัดทำโครงการอบรมการส่งเสริมสุขภาพทางเพศในผู้ติดเชื้อเอชไอวีในคลินิค แก่เจ้าหน้าที่โรงพยาบาล การศึกษาครั้งนี้เป็นการสำรวจการปฏิบัติทางเพศของผู้ติดเชื้อเอชไอวี ครั้งที่สอง หลังจากการดำเนินการ อบรมแก่เจ้าหน้าที่เป็นเวลาหนึ่งปีโดยเก็บข้อมูลในโรงพยาบาลจำนวน 40 แห่ง ใน 5 จังหวัดของภาคเหนือตอนล่าง ระหว่างเดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2553 ถึงเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2553 พบว่า ผู้ติดเชื้อเอชไอวีจำนวน 1,644 ราย อายุเฉลี่ยคือ 38 ปี ร้อยละ 50 ทราบว่าติดเชื้อเอชไอวี เนื่องจากมีอาการป่วยแล้วจึงตรวจพบการติดเชื้อเอชไอวี ร้อยละ 53 เชื่อว่าตนเองติดเชื้อมาจากสามี ภรรยา แฟน คู่รัก ในด้านการปฏิบัติทางเพศสัมพันธ์ ร้อยละ 22 มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัยในช่วง 3 เดือน สูงกว่าการสำรวจในครั้งแรกซึ่งพบร้อยละ 18 พบอัตราการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัยในโรงพยาบาลที่เจ้าหน้าที่เข้าร่วมอบรมเท่ากับร้อยละ 22 ต่ำกว่าในโรงพยาบาลที่ไม่ได้เข้ารับการอบรมซึ่งพบร้อยละ 24 แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ มีปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงของเพศสัมพันธ์ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัยได้แก่ การเปิดเผยสถานะการติดเชื้อต่อคู่เพศสัมพันธ์ ผู้ติดเชื้อเพศชาย การได้รับการรักษาด้วยยาต้านไวรัส ผู้ที่มีสถานภาพสมรส หม้าย หย่าร้าง มีคู่รัก มีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัย สูงกว่าผู้ที่โสด ผู้ที่มีคู่สมรสอัตราการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัยไม่ลดลง หลังจากได้ดำเนินการโครงการอบรม และไม่แตกต่างจากโรงพยาบาลที่ไม่ได้รับการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งอาจเกิดจากการขาดกลไกติดตาม ประเมินผล การสนับสนุนทางนโยบายและโปรแกรมอย่างต่อเนื่อง การป้องกันในผู้ติดเชื้อยังคงเป็นประเด็นที่ท้าทาย ต่อการดำเนินงานด้วยวิธีต่างๆ เช่น การรักษาด้วยยาต้านไวรัส การส่งเสริมสุขภาพทางเพศของผู้ติดเชื้อ เช่น การจัดหาถุงยางอนามัย การให้คำปรึกษา การเปิดเผยผลเลือด การตรวจเลือดคู่ด้วยความสมัครใจ อาจจะช่วยลด การถ่ายทอดเชื้อเอชไอวีในคู่รัก คู่สามีภรรยา ซึ่งเป็นกลุ่มที่ผู้ติดเชื้อรายใหม่ที่มีสัดส่วนสูงที่สุดในปัจจุบันและ จำเป็นต้องพัฒนาหารูปแบบการป้องกันที่มีประสิทธิภาพ สำหรับการป้องกันในกลุ่มนี้