การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเสี่ยงต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับ กรณีศึกษา อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด ปี 2554
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2013.33คำสำคัญ:
พฤติกรรมบริโภคอาหาร, โรคพยาธิใบไม้ตับบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบประสิทธิผลของรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเสี่ยงต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับ อำเภอเมืองร้อยเอ็ด ดำเนินการระหว่าง กันยายน 2553- สิงหาคม 2554 กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับและอาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงต่อการป่วยเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับ จำนวน 1,000 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 500 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 500 คน รูปแบบเป็นการให้ความรู้เรื่องโรคพยาธิใบไม้ตับและอันตราย ประกอบด้วย 1) การอบรมให้ความรู้เรื่องโรคพยาธิใบไม้ตับและอันตรายจากพยาธิใบไม้ตับ 2) การให้ความรู้ทางหอกระจายข่าว 3) การให้ดูตัวพยาธิใบไม้ตับ และไข่พยาธิจากกล้องจุลทรรศน์ และ 4) การตรวจอุจจาระหาไข่พยาธิก่อนและหลังการใส่กิจกรรมแทรกแซง เก็บข้อมูลประสิทธิผลของรูปแบบ โดยใช้แบบสัมภาษณ์และแบบประเมินผล การตรวจอุจจาระก่อนและหลังใส่กิจกรรมแทรกแซง แบ่งเป็น 2 ช่วงคือ ก่อนการทดลองและหลังการทดลอง ห่างกัน 11 เดือน เปรียบเทียบทัศนคติต่อการป้องกันและควบคุมโรค การปฏิบัติตนเพื่อป้องกันและควบคุมโรค การส่งอุจจาระตรวจหาไข่พยาธิ และการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับ วิเคราะห์ประมวลผลข้อมูลด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ ใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ไคสแคว์(2) และวัดประสิทธิผลกิจกรรมแทรกแซงใช้ สถิติที (t-test) ผลการวิจัย พบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีทัศนคติและการปฏิบัติตนเพื่อป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับสูงขึ้น และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ (P<.05) การส่งอุจจาระตรวจหาไข่พยาธิใบไม้ตับเพิ่มขึ้นและมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ (P<.05) และอัตราตรวจจะพบไข่พยาธิใบไม้ตับโดยเฉลี่ยลดลงและลดลงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ (P<.05) ผลของการวิจัยครั้งนี้ สามารถนำวิธีการนี้ไปปรับใช้แก้ปัญหาเดียวกันนี้ในพื้นที่ที่มีลักษณะทางประชากรที่ใกล้เคียงกันได้
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. ธงชัย สืบสีขาม,ประวัติ บุญโกมุด, การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเสี่ยงต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับอำเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด. ปี 2547: หน้า 45-48 (เอกสารอัดสำเนา)
3. ยุวดี วานิชชัง ประวัติ บุญโกมุด และสมบูรณ์ ปัดปอภาร. การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับ โดยชุมชนมีส่วนร่วม จังหวัดร้อยเอ็ด ปี 2544.หน้า 23-27 (เอกสารอัดสำเนา)
4. สุพินดา ตีระรัตน์, อำนวย หนูจ้อย และโศภาพรรณ วิมลรัตน์. การศึกษาผลลัพธ์และผลกระทบของการเปรียบเทียบโรคพยาธิใบไม้ตับ 6 จังหวัดภาคเหนือ ในเขต 9 ปี พ.ศ. 2538. ในรวมบทคัดย่อผลงานวิจัย ของกองโรคติดต่อทั่วไป กระทรวงสาธารณสุข. 2542. ในรวมบทคัดย่อผลงานวิจัยของกองโรคติดต่อทั่วไป กระทรวงสาธารณสุข. 2542. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ทหารผ่านศึก; 2542. หน้า 67-71.
5. ฐิติมา วงศาโรจน์, ประภาศรี อุดมสุขสันติกุล. การศึกษาการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ และพยาธิใบไม้ลำไส้ขนาดเล็กในปลาน้ำจืดกลุ่มไซปรินอยด์ ในเขตพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย. วารสารอายุรศาสตร์เขตร้อนและปาราสิตวิทยา. 2547; 27: 51-58.
6. ฐิติมา วงศาโรจน์, ประภาศรี จงสุขสันติกุล และปัทมาวดี กฤษณามระ. การแพร่กระจายของพยาธิใบไม้ตับที่หนองหาน จังหวัดสกลนคร. ในรวมบทคัดย่อผลงานวิจัยของกองโรคติดต่อทั่วไป กระทรวงสาธารณสุข. 2542.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พิมพ์ลักษณ์. 2543; หน้า 43-45.
7. ประภาศรี จงสุขสันติกุล, ธนวรรธน์ อิ่มสมบูรณ์ และวราห์ มีสมบูรณ์. การศึกษาความชุกของตัวอ่อนระยะติดต่อของพยาธิใบไม้ตับในอาหารที่ทำจากปลาที่บริโภคในภาคเหนือ ปี 2539.ในรวมบทคัดย่อ ผลงานวิจัยของกองโรคติดต่อทั่วไป กระทรวงสาธารณสุข. 2542. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ทหารผ่านศึก; 2542.หน้า 35-36
8. สุพรรณี พรหมเทศ, สุพจน์ คำสะอาด, ภัทรวุฒิ วัฒนศัพท์, สุรพล เวียงนนท์, กฤติกา สุวรรณรุ่งเรือง, กีรติ ภูมิผักแว่น, ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งในคนไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รายงานวิจัย ปี 2553.ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2554.หน้า 33-37
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
